Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Krakowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2018 r.

Sąd Okręgowy w (...) I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Kamil Grzesik

Protokolant: sekretarz sądowy Edyta Sieja

po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. w (...)

na rozprawie

sprawy z powództwa P. C. (1)

przeciwko Stowarzyszeniu (...) w K.

o odszkodowanie za naruszenie dóbr osobistych

I.  nakazuje stronie pozwanej Stowarzyszeniu (...) w K. usunięcie w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku, imienia i nazwiska powoda P. C. (1) oraz wszystkich dotyczących go informacji z (...) mapy reprywatyzacji, zamieszczonej na stronie (...)

II.  nakazuje stronie pozwanej Stowarzyszeniu (...) w K. opublikowanie w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej pozwanego (...) na profilu F. pozwanego oraz na stronie internetowej pod domeną http//krakowskamapareprywatyzacji.pl, w postaci osobnego artykułu, na stronie głównej, na pierwszym miejscu, zawartego na szarym o szerokości nie mniejszej niż 750 pikseli, napisanego wyraźnie widoczną na tym polu czcionką kroju A. o kolorze czarnym i wielkości nie mniejszej niż 11 pikseli i utrzymywanie przez okres 14 dni, oświadczenia o następującej treści:

„ Stowarzyszenie (...) przeprasza Pana P. C. (1) za opublikowanie na stronie internetowej (...) interaktywnej infografiki z (...) mapą reprywatyzacji, zawierającą nieprawdziwe informacje i nieuprawnione sugestie, jakoby Pan P. C. (1) w swoich działaniach postępował nieuczciwie, nieetycznie i działając w nagannym ”układzie”, które to nieprawdziwe informacje i nieuprawnione sugestie godzą w dobre imię i podważają wiarygodność Pana P. C. (1), a także narażają Pana P. C. (1) na utratę zaufania niezbędnego dla prowadzenia działalności gospodarczej. Stowarzyszenie (...) składa wyrazy ubolewania z powodu bezprawnego naruszenia dóbr osobistych Pana P. C. (1). Powyższe oświadczenie publikuje się w wyniku przegranego procesu sądowego Stowarzyszenie (...)”;

III.  zasądza od strony pozwanej Stowarzyszenia (...) w K. kwotę 15 000 zł (piętnaście tysięcy) na cel społeczny - (...) Szpital (...) w K., ul. (...), (...)-(...) K.;

IV.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

V.  zasądza od strony pozwanej Stowarzyszenia (...) w K. na rzecz powoda P. C. (1) kwotę 2 070 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1220/18

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w (...), Wydział I Cywilny

z dnia 18 grudnia 2018 roku

W pozwie, który wpłynął do tutejszego Sądu w dniu 6 lipca 2018 roku powód P. C. (1), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o

1. nakazanie pozwanemu Stowarzyszeniu (...) w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku usunięcia imienia i nazwiska powoda oraz wszystkich dotyczących go informacji z (...) mapy reprywatyzacji, zamieszczonej na stronie - (...)

2. nakazanie pozwanemu Stowarzyszeniu (...) w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku opublikowania na stronie internetowej pozwanego (...) na profilu F. pozwanego oraz na stronie internetowej pod domeną (...) w postaci osobnego artykułu, na stronie głównej, na pierwszym miejscu, zawartego na szarym polu o szerokości nie mniejszej niż 750 pikseli, napisanego wyraźnie widoczną na tym polu czcionką kroju A. o kolorze czarnym i wielkości nie mniejszej niż 11 pikseli i utrzymywanie przez okres 14 dni, oświadczenia o następującej treści:

„ Stowarzyszenie (...) przeprasza Pana P. C. (1) za opublikowanie na stronie internetowej (...) interaktywnej infografiki z (...) mapą reprywatyzacji, zawierającą nieprawdziwe informacje i nieuprawnione sugestie, jakoby Pan P. C. (1) w swoich działaniach postępował nieuczciwie, nieetycznie i działając w nagannym „układzie", które to nieprawdziwe informacje i nieuprawnione sugestie godzą w dobre imię i podważają wiarygodność Pana P. C. (1), a także narażają Pana P. C. (1) na utratę zaufania niezbędnego dla prowadzenia działalności gospodarczej. Stowarzyszenie (...) składa wyrazy ubolewania z powodu bezprawnego naruszenia dóbr osobistych Pana P. C. (1). Powyższe oświadczenie publikuje się w wyniku przegranego procesu sądowego. Stowarzyszenie (...)";

3. zasądzenie od pozwanego Stowarzyszenia (...) kwoty 30.000,00 zł na cel społeczny - (...) Szpital (...) w K., ul. (...), (...)-(...) K.;

4. zasądzenie pod pozwanego Stowarzyszenia (...) zwrotu poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów opłaty sądowej od pozwu, kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że Stowarzyszenie (...) w dniu (...) roku opublikowało na stronie internetowej pod domeną (...) interaktywną infografiką z (...) mapą reprywatyzacji, zawierającą imię i nazwisko powoda w siatce powiązań osób, które w ocenie Stowarzyszenia, były zamieszane w aferę reprywatyzacyjną w K.. Zdaniem powoda takie działanie stanowiło naruszenie jego dóbr osobistych w postaci dobrego imienia, wiarygodności oraz prawa do zachowania prywatności.

W odpowiedzi na pozew, która wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 29 sierpnia 2018 roku strona pozwana, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazano, że w ocenie strony pozwanej faktem jest, że powód od kilkunastu lat trudni się profesjonalnym obrotem nieruchomościami na terenie K.; co najmniej kilkanaście nieruchomości, których udziały kupował, sprzedawał lub przy których sprzedaży pośredniczył, są nieruchomościami dotkniętymi problemem reprywatyzacji; nieruchomości te pozostawały przez kilkadziesiąt lat w zarządzie (...) K. i zasiedlone były przez lokatorów na podstawie przydziałów/ umów najmu z Gminą Miejską K., dlatego tez stan prawny i faktyczny tych nieruchomości leży w interesie publicznym; działalność powoda, jak i skala transakcji nieruchomościami, stanowiącymi dobro wspólne w rozumieniu interesu publicznego, z którymi powiązany jest powód, w sposób oczywisty sprawia, iż powód nie jest zwykłym, „szarym” pośrednikiem nieruchomości, zagrożonym wykluczeniem społecznym i zawodowym na skutek publikacji mapy, jak to stara się przedstawić we wniosku o udzielenie zabezpieczenia i w pozwie, lecz jest od kilkunastu lat współwłaścicielem działającego na szeroką skalę przedsiębiorstwa zajmującego się pośredniczeniem w sprzedaży nieruchomości, w tym nieruchomości. dotkniętych problematyką reprywatyzacji; uregulowanie stanu prawnego nieruchomości o nieuregulowanym po drugiej wojnie światowej stanie prawnym, względnie doprowadzenie do przekazania przez Skarb Państwa (...) K. nieruchomości spadkobiercom przedwojennych właścicieli, tj. zorganizowanie przeprowadzenia całego tego procesu i w efekcie końcowym sprzedaż danej nieruchomości na wolnym rynku wymaga szczególnie wyspecjalizowanej wiedzy, doświadczenia i znajomości osób pozyskujących udziały w takich nieruchomościach; o fakcie uzasadnionego podejrzenia nieprawidłowości przy obrocie udziałami co najmniej dwóch z nieruchomości stanowi fakt wszczęcia postępowań przez Prokuraturę Regionalną w K.; wszystkie informacje przedstawione przez pozwanego są informacjami prawdziwymi, publicznymi, publikowanymi wcześniej w prasie lub stanowiącymi dokumenty wytwarzane przez organy administracji publicznej. Pozwany skonstatował, że powód nie wykazał, że doszło do bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych. Ponadto, podkreślono, że działalność pozwanego jest działalnością organizacji strażniczej, działającej w celu ochrony dobra publicznego i tym samym nie ma charakteru bezprawnego. Jednocześnie zaznaczono, że wobec powoda jako osoby stale i profesjonalnie zajmującej się nabywaniem oraz komercjalizacją eksponowanych nieruchomości będących uprzednio w wieloletnim zarządzenie (...) K. należy stosować „podwyższony próg tolerancji wobec ostrości ocen”.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

P. C. (1) jest od ponad kilkunastu lat aktywnym uczestnikiem rynku pośrednictwa nieruchomości. P. C. (1) od 2002 roku do chwili obecnej jest (...) spółki (...) P. (...), U. (...) SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w K. (nr KRS (...)), zajmującej się profesjonalnie obrotem nieruchomościami, pośrednictwem w obrocie nieruchomościami i doradztwem inwestycyjnym. U. P. jest żoną P. C. (1). U. P. w ramach działalności spółki zajmowała się negocjacjami i sprzedażą, zaś P. C. (1) kwestiami księgowymi. Zarządzeniem nr (...) z dnia 20 czerwca 2005 roku Prezydent Miasta K. doszło do zamiany nieruchomości pomiędzy (...) K. a U. P. i P. C. (1).

P. C. (1) jest ponadto wspólnikiem w spółkach (...) oraz W.. Spółka (...) zajmuje się obrotem, zaś Spółka (...) publikacjami internetowymi.

Dowód:

-

odpis KRS dotyczący spółki (...) – k.72- 76

-

wydruk zarządzenia Prezydenta Miasta K. – k. 82 - 89

-

zrzut ekranu strony (...) spółki (...) – k. 80 – 81

-

częściowo zeznania U. P. – k. 215-219

-

częściowo zeznania P. C. – k. 219 – 220

Spółka (...) P. (...), U. (...) SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w K. była współwłaścicielką następujący nieruchomości w K. przy: ul. (...); ul (...) ; ul. (...); ul. (...); ul. (...); ul. (...); ul. (...); ul. (...); ul (...), ul. (...). Udziały w kamienicy przy ul. (...) Spółka kupiła w części od osób wpisanych w księdze wieczystej, a w części od osób, które miały prawomocne postanowienia w przedmiocie nabycia spadku. Spółka szukała spadkobierców przez kancelarie, zaś z kamienicy nie wyprowadził się żaden z lokatorów. Dwóm lokatorom wyremontowano łazienki ze środków Spółki. Spółka sprzedała udziały w nieruchomości przy ulicy (...). Spółka (...) nabyła udziały w nieruchomości przy ulicy (...) po zakończonych sprawach spadkowych. Udziały w nieruchomości przy ulicy (...) zakupiono od spadkobierców, a część od (...) K.. Koszty przeprowadzenia lokatora do lokalu socjalnego z nieruchomości przy ul. (...) pokryła U. P.. Kamienicę przy ul. (...) Spółka zakupiła na zlecenie Spółki (...). Nieruchomość została zakupiona przez pełnomocnika reprezentującego właścicieli. Udziały w nieruchomości przy ul. (...) Spółka zakupiła od współwłaścicieli, którzy prowadzili postępowanie o zniesienie współwłasności. Dwóch z czterech lokatorów z kamienicy przy ulicy (...) otrzymało zwrot nakładów od Spółki po (...)zł i wyprowadziło się. W tamtym okresie do kamienicy wprowadziła się jeszcze jedna osoba, która otrzymała mieszkanie z miasta. Spółka wyremontowała trzy mieszkania i przeprowadziła tam rodziny. Spółka kupiła udział w wysokości 1% w nieruchomości położonej przy ulicy (...). Udział został zakupiony od osoby nie będącej właścicielem. Osoby działające w imieniu Spółki były przeświadczone, że kupują udział od właściciela. Dopiero później okazało się, że doszło do zbieżności danych osobowych, tj. sprzedający udziały miał to samo imię i nazwisko co właściciel, również imię jego dziadka było tożsame. Udziały w nieruchomości przy ul. (...) zostały zakupione od właścicieli przebywających poza granicami kraju, a następnie sprzedane. Udziały przy ulicy (...) zostały nabyte od współwłaścicieli. Co do nieruchomości przy ulicy (...) w żaden sposób nie wiązały się dla Spółki ze sprawami lokatorów. Na ulicy (...) udziały zostały kupione od osoby, która wcześniej zajmowała mieszkanie i była współwłaścicielem budynku. Spółka zazwyczaj podnosiła czynsz do 3% wartości odtworzeniowej. Niekiedy wchodziła jako właściciel w podwyższenia dokonane przez poprzedników. Spółka raz podniosła czynsz powyżej 3%. Spółka koncentruje swoje działania na zakupach produktu nietypowego, a to właśnie udziału w nieruchomościach. Rzadko zdarza się zakup pustego budynku. Czasem zdarza się, że odsprzedawane są udziały w nieruchomościach, w których mieszkają lokatorzy. Jedno lub dwa postępowania eksmisyjne było prowadzone z inicjatywy Spółki. Spółka zawsze remontowała mieszkania lokatorom, co do których orzeczono eksmisję, by lokatorzy szybciej opuścili zajmowane dotychczas mieszkania. Zapewniano również koszt transportu i zakup mebli. Spółka bardzo często osiągała porozumienie z pozostałymi współwłaścicielami kamienic i dochodziło do zgodnego zniesienia współwłasności. Wobec P. C. (1) nie toczyło się nigdy żadne postępowanie co do nękania bądź naruszania dóbr osobistych lokatorów.

Dowód:

-

zeznania U. P. – k. 215-219

-

częściowo zeznania P. C. – k. 219-220

Spółka (...) zawierała z M. B. umowy przedwstępne dotyczące kilku nieruchomości, w których zobowiązywał się on do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, m. in. poprzez przeprowadzenie postępowań spadkowych. Współpraca ta miała miejsce 10 lat temu. Do zerwania współpracy doszło w następstwie wątpliwości powziętych przez Spółkę (...) co do uczciwości M. B.. Ani U. P. ani P. C. (1) nie znali się z S. L.. P. C. (1) nie zna M. K., A. B., ani M. J.. Spółka zawierała dwie transakcje ze Spółka reprezentowaną przez K. U., przyjaciółkę P. C. (1) i U. P.. P. C. (1) bardzo dobrze zna W. P., jest on jego wspólnikiem w Spółce (...), a wcześniej był księgowym w jego spółce.

Dowód:

-

częściowo zeznania U. P. – k. 215-219

-

częściowo zeznania P. C. – k. 219 – 220

Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w (...) II Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił apelacje w sprawie o częściowe zniesienia współwłasności, w której wnioskodawczynią była U. P., zaś jednym z uczestników Gmina Miejska K.. Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy dla (...) w (...) dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości m. in. w ten sposób, że przyznał U. P. przysługujący uczestniczce (...) K. udział w prawie własności za stosowną spłatą.

Dowód:

-

postanowienie Sądu Okręgowego II Ca 2055/15 – k. 90 - 101

W dniu (...) roku Stowarzyszenie (...) opublikowało na stronie internetowej pod domeną (...) interaktywną infografiką z (...) mapą reprywatyzacji, zawierającą imię i nazwisko P. C. (1) w siatce powiązań osób, które w ocenie Stowarzyszenia, były zamieszane w aferę reprywatyzacyjną w K.. Pod mapą znajdowała się adnotacja: „Niniejsza mapa wskazuje wybrane powiązania o charakterze biznesowym, rodzinnym lub innym łączące niektóre osoby uczestniczące w szeroko pojętym procesie reprywatyzacji, jakie zdołaliśmy ustalić i które w naszej opinii są istotne dla całościowego spojrzenia na proces reprywatyzacji i wymagają ujawnienia w interesie publicznym. Mapa została utworzona na podstawie materiałów prasowych, informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, a także w oparciu o inne ogólnodostępne źródła. Jej celem nie jest twierdzenie, że wszystkie osoby uwidocznione na mapie działają wspólnie lub w porozumieniu, jak również przesądzanie o czyjejkolwiek osobistej winie lub odpowiedzialności prawnej”. Fakt zamieszczenia przez Stowarzyszenie (...) interaktywnej infografiki z (...) mapą reprywatyzacji odnotowany został przez wszystkie ważniejsze lokalne media, a sprawa nagłośniona została w sposób umożliwiający każdemu członkowi lokalnej społeczności zapoznanie się z opisaną tzw. siatką powiązań. Informacja o mapie została również opublikowana na profilu F.. Pod postem z linkiem do wskazanej mapy znalazł się m. in. komentarz o następującej treści: „Ja 7 lat temu walczyłem o PRAWDĘ w sprawie przejęcia dwóch kamienic z ul. (...), które moim zdaniem zostały przejęte przez niewłaściwych spadkobierców, co wykazywałem w zawiadomieniach do prokuratury. Niestety w tamtym okresie nie było dobrej "koniunktury" na walkę przed (...) sądami, gdzie cały czas słyszałem, po kolejnych odwołaniach, że wszystko jest ok, a w ogóle to nie jestem stroną w sprawie. W końcu dałem sobie spokój ... Do sprawy wróciłem w zeszłym roku, niejako sprawdzając "dobrą zmianę" i po pismach jakie otrzymuje okazało się, że Prokuratura w K. bada sprawę. Zobaczymy z jakim efektem ... Przeglądając Waszą mapę natknąłem się na wątek spółki (...), która pojawia się również ws. wymienionych powyżej kamienic. Otóż, jeszcze przed zakończeniem postępowania o przejęcie spadku w postaci 2 kamienic przez domniemanych krewnych rodziny H., reprezentowanych przez mec. A. M., dnia 06.06. 2011 r. T. S. odkupił 11/12 udziałów od H.. Następnie część (2/12) odsprzedał właśnie spółce (...). Po jakimś czasie te udziały odkupiła chyba żona T. S.. Nie wiem jeszcze jak to się może przydać, ale z całą pewnością jakoś potwierdza cały smród wokół tej sprawy”.

Dowód:

-

wydruk ze strony internetowej (...) - k. 16-18, k. 214

-

wydruk ze strony internetowej facebook pozwanego – k. 19

-

wydruk z twittera pozwanego – k. 20

-

wydruk ze strony internetowej (...) (...) (...)z dnia (...) roku – k. 21 - 30

-

wydruk ze strony internetowej (...) - Powstała (...) (...) Na liście znane nazwiska, z dnia (...) roku,- k. 34- 40

Po opublikowaniu przez Stowarzyszenie (...) na stronie internetowej interaktywnej infografiki z (...) mapą reprywatyzacji, P. C. (1) spotkał się z wieloma krytycznymi uwagami kierowanymi pod jego adresem. Był posądzany o nielegalne działania w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, co bardzo odbiło się na jego prywatnym i zawodowym funkcjonowaniu. Ludzie odczytali przedstawioną mapę w ten sposób, że uznali P. C. (1) i U. P. za osoby postępujące nielegalnie i nieetycznie. Każdy klient Spółki ma obecnie wątpliwości co do rzetelności Spółki i stara się weryfikować jej wiarygodność na rynku nieruchomości. Od czasu publikacji Spółka ma problemy z osiąganiem porozumień co do znoszenia współwłasności, doszło do utraty wiarygodności i spadku obrotów. W chwili, gdy Spółka chce dokonać zakupu udziałów w kolejnych nieruchomościach, to kontrahenci sprawdzają informacje w internecie, a następnie osoby reprezentujące Spółkę muszą wyjaśniać całą sytuację. Od chwili publikacji Spółka nie zawarła ośmiu transakcji. Po publikacji mapy dane księgowe na dzień 31 października 2018 roku pokazały 5-krotne zmniejszenie obrotów. Spółka przed publikacją co roku zwiększała obroty o 100%, 200%, nawet w 2008 roku w sektorze nieruchomości zabytkowych nie było kryzysu.

Dowód:

-

częściowo zeznania U. P. – k. 215-219

-

zeznania P. C. (1) – k. 219 – 220

Pismem z dnia 20 kwietnia 2018 roku, powód, reprezentowany przez pełnomocnika wezwał Stowarzyszenie (...) do zaprzestania naruszania dóbr osobistych P. C. (1), usunięcia skutków naruszeń i zapłaty na wskazany cel społeczny. Powyższe pismo odebrane zostało przez Stowarzyszenie (...) w dniu 27 kwietnia 2018 roku i pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi.

Dowód:

-

wezwanie z dowodem doręczenia – k. 43-46

Stowarzyszenie (...) powstało na początku (...)roku, spektrum jego działania była kwestia szeroko rozumianej reprywatyzacji na terenie K.. Wśród zawiadomień składanych do Prokuratury przez Stowarzyszenie nie było żadnej z nieruchomości zakupionych przez Spółkę (...). Stowarzyszenie prowadzi również pogotowie lokatorskie, udzielając lokatorom bezpłatnych porad prawnych. Do Stowarzyszenia zgłosili się m.in. lokatorzy z nieruchomości przy ulicy (...), ze Zwierzynieckiej, z C. i D., nabytych przez Spółkę (...). W przypadku C. 3 zgłosił się młody mężczyzna z ojcem i mówił o wątpliwościach co do sposobu nabycia. Uważał, że jest nękany przez zarządczynię nieruchomości. Stowarzyszenie jedynie wysłuchało te osoby i nie weryfikowało wiadomości od nich. Lokatorzy ze S. skarżyli się na uciążliwy remont, zaś lokatorzy ze Zwierzynieckiej mieli wątpliwości co do sposobu nabycia. Stowarzyszenie nie znalazło w żadnych dokumentach czy informacjach potwierdzenia dotyczącego nieprawidłowości w nabywaniu nieruchomości przez P. C. (1) działającego osobiście bądź działającego w ramach Spółki. Celem publikacji mapy przez Stowarzyszenie było doprowadzenie do uchwalenia ustawy reprywatyzacyjnej, która wykluczałaby zwrot kamienic z lokatorami. Stowarzyszenie samo decydowało o tym, kto w ich ocenie powinien znaleźć się na mapie. Stowarzyszenie uznało, że na skutek działalności P. C. (1) dochodziło do krzywdy po stronie lokatorów, a ponadto traciła na tym Gmina. Stowarzyszenie nie skontaktowało się z P. C. (1) przygotowując mapę.

Dowód:

-

zeznanie T. L. – k. 220 - 221

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów urzędowych, gdyż w ocenie Sądu nie zachodziły żadne podstawy, by podważyć domniemanie z art. 244 k.p.c. Sąd oparł się również na dokumentach prywatnych, którym przyznał nie tylko walor dowodowy wynikający z art. 245 k.p.c., ale w zestawieniu i porównaniu ich treści z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie, Sąd uznał, że można na podstawie ich treści poczynić ustalenia faktyczne.

Sąd uznał zeznania U. P. za wiarygodne w całości. Świadek w sposób bardzo szczegółowy opisywała charakter działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę (...), jak również przebieg poszczególnych transakcji zakupu nieruchomości. Jej depozycje były logiczne, wewnętrznie spójne, a ponadto korespondowały z dowodami w postaci dokumentów. Strona pozwana nie kwestionowała prawdziwości zeznań U. P., Sąd również nie dopatrzył się żadnych powodów, by odmówić im wiary.

Zdaniem Sądu zeznania złożone przez P. C. (1) były wiarygodne w całości. Powód w sposób wyczerpujący opisał swoją rolę w spółkach (...), P. i W.. Nie mając wiedzy co do danej okoliczności będącej przedmiotem przesłuchania, wprost na to wskazywał. P. C. (1) podkreślił, że nie zna szczegółów nabywania nieruchomości, gdyż w ramach działalności spółek zajmował się księgowością. Jego zeznania były znalazły odzwierciedlenie w zgromadzonych w aktach dowodach z dokumentów. W ocenie Sądu brak jest podstaw, by kwestionować depozycje składane przez P. C. (1).

Za wiarygodne w całości należało również uznać zeznania T. L. (2) , który ze szczegółami opisał charakter działalności Stowarzyszenia (...), przebieg weryfikacji części nieruchomości, które następnie znalazły się na tzw. „ (...) (...)”. Gdy pewnych okoliczności nie pamiętał, to wprost na to wskazywał. T. L. (2) nie starał się przedstawiać wersji wydarzeń jak najbardziej niekorzystnej dla powoda i przyznał, że w żadnych dokumentach czy informacjach Stowarzyszenie nie znalazło potwierdzenia dotyczącego nieprawidłowości w nabywaniu nieruchomości przez P. C. (1) działającego osobiście bądź działającego w ramach spółki. Zeznania T. L. (2) były wyczerpujące i nie zawierały sprzeczności. W ocenie Sądu zeznania te mogły stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

I. PODSTAWA ODPOWIEDZIALNOŚCI

W ocenie Sądu strona pozwana Stowarzyszenie (...) z siedzibą w K. naruszyła dobra osobiste P. C. (1), a ponadto nie zachodziły żadne przesłanki do wyłączenia bezprawności jej działania.

W myśl art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Językowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że katalog dóbr osobistych jest na gruncie polskiego kodeksu cywilnego katalogiem otwartym. Zgodnie z art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone lub naruszone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Art. 24 k.c. wymienia również inne roszczenia, przysługujące w razie zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego - wskazuje on na możliwość dochodzenia roszczeń majątkowych, wymieniając zadośćuczynienie pieniężne, zapłatę odpowiedniej sumy na cel społeczny a także naprawienie szkody majątkowej na podstawie przepisów odrębnych.

Sąd, po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym doszedł do wniosku, że umieszczone przez stronę pozwaną informację na portalach internetowych przedstawione w kontekście afery reprywatyzacyjnej i „układu” godzą w dobra osobiste P. C. (1) w postaci dobrego imienia, wiarygodności i reputacji zawodowej. W dniu (...) roku Stowarzyszenie (...) opublikowało na stronie internetowej pod domeną (...) interaktywną infografiką z (...) mapą reprywatyzacji, zawierającą imię i nazwisko powoda w siatce powiązań osób, które w ocenie Stowarzyszenia, były zamieszane w aferę reprywatyzacyjną w K.. Fakt zamieszczenia przez Stowarzyszenie (...) interaktywnej infografiki z (...) mapą reprywatyzacji odnotowany został przez wszystkie ważniejsze lokalne media, a sprawa nagłośniona została w sposób umożliwiający każdemu członkowi lokalnej społeczności zapoznanie się z opisaną tzw. siatką powiązań.

W niniejszej sprawie należało mieć na względzie to, że na gruncie art. 24 k.c. istnieje specyficzny rozkład ciężaru dowodu. W przepisie tym ustanowione zostało domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego (art. 23 k.c.). Domniemanie to podlega obaleniu przez wykazanie uprawnienia do określonego działania ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2016 roku). P. C. (1) zobowiązany był więc jedynie do wykazania naruszenia swojego dobra osobistego, co skutecznie uczynił. Natomiast strona pozwana musiała wykazać brak bezprawności w swoim zachowaniu. Istotną kwestią jest okoliczność, że Kodeks cywilny w art. 24 k.c. przyjął obiektywne pojęcie bezprawności działania jako przesłankę ochrony dóbr osobistych. Z tego względu nie jest wymagany, jako warunek determinujący udzielenie tej ochrony, zamiar osoby naruszającej cudze dobro osobiste. Przy ocenie naruszenia czci należy mieć na uwadze nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale także obiektywną reakcję w opinii społeczeństwa. Nie można też przy tej ocenie ograniczać się do analizy pewnego zwrotu w abstrakcji, ale należy zwrot ten wykładać na tle całej wypowiedzi ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1976 r., II CR 692/75). Analiza, czy dana wypowiedź miała charakter zniesławiający powinna być dokonywania przez pryzmat opinii społecznej znajdującej wyraz w poglądach ludzi rozsądnie i uczciwie myślących. Należy zatem badać każdorazowo, czy określona wypowiedź mogła nie tylko u adresata, ale u przeciętnego, rozsądnie zachowującego się człowieka wywołać negatywne oceny i odczucia ( por. wyrok SN z dnia 8 marca 2012 r., V CSK 109/11, OSNC 2012/10/119). Po opublikowaniu przez Stowarzyszenie (...) na stronie internetowej interaktywnej infografiki z (...) mapą reprywatyzacji, P. C. (1) spotkał się z wieloma krytycznymi uwagami kierowanymi pod jego adresem. Był posądzany o nielegalne działania w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, co bardzo odbiło się na jego prywatnym i zawodowym funkcjonowaniu. Realia, w jakich osadzona została interaktywna infografika z (...) mapą reprywatyzacji, rodzą jednoznaczne skojarzenia z nielegalnymi działaniami reprywatyzacyjnymi i łamiącym prawo układem biznesowo-politycznym. W konsekwencji powyższego opublikowana interaktywna infografika z (...) mapą reprywatyzacji sugeruje, iż P. C. (1) prowadzi działalność w sposób nieuczciwy i nieetyczny oraz ze działa w niedookreślonym układzie z urzędnikami, politykami a nawet z przestępcami, co niewątpliwie dyskredytuje powoda w oczach opinii publicznej. Publikacja (...) mapy reprywatyzacji mogła wywołać u przeciętnego, rozsądnie zachowującego się człowieka negatywne oceny i odczucia względem P. C. (1). Nie ulega bowiem wątpliwości, iż opublikowana interaktywna infografika z (...) mapą reprywatyzacji przedstawia w sposób bardzo sugestywny swoistą sieć połączeń, co rodzi u przeciętnego odbiorcy jednoznaczne skojarzenia odnoszące się do prowadzenia działalności przez powoda w sposób zasługujący na społeczną dezaprobatę. Zarazem Sąd miał na uwadze, iż przedmiotowa „mapa” została osadzona w ramach pewnego kontekstu interpretacyjnego, którego tło stanowią wpisy umieszczone na portalu społecznościowym Stowarzyszenia (...) oraz stronie internetowej. Doświadczenie życiowe i znajomość mentalności polskiego społeczeństwa, prowadzi do wniosku, iż realia, w jakich zostały osadzone publikacje, rodzą jednoznaczne skojarzenia z układem biznesowo-politycznym o charakterze korupcyjnym, którego częścią miał być według Stowarzyszenia właśnie P. C. (1). Sąd miał na uwadze, że z racji charakteru prowadzonej działalności w (...) spółki (...) należało uznać powoda za osobę publiczną. Nabywanie nieruchomości od (...) K. oraz ich lokalizacja (usytuowanie) i użytkowanie oraz zagospodarowanie wkracza w tkankę społeczną polityki miejskiej w jej wielorakich aspektach: zagospodarowania przestrzennego, kolizji z celami społecznymi, ochrony konserwatorskiej i przyrodniczej, itp. Przejście budynków użyteczności publicznej w prywatne ręce, planowane inwestycje, wzajemne relacji urzędników (władzy) i nowych właścicieli budziły i budzą naturalne kontrowersje, obawy i zaangażowanie lokalnej społeczności. Nie budzi wątpliwości Sądu, że osoba publiczna musi się liczyć z większym zainteresowaniem, a granice dopuszczalnej krytyki są wobec niej szersze. Nie zmienia to jednak oceny Sądu co do tego, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia dóbr osobistych P. C. (1). Należało mieć na względzie, że P. C. (1) jedynie w (...) spółki (...) zawierał transakcje z elementem mienia gminnego. Powód nie prowadzi jednak stricte działalności publicznej, nie jest politykiem, co uprawniałoby do znacznie szerszej możliwości krytyki i kontestowania jego działalności. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nawet w przypadku debaty politycznej Trybunał wskazuje, że należy zachować pewne standardy dokładności i umiarkowania, a stwierdzenia użyte pod adresem polityka powinny być poparte wystarczającym materiałem źródłowym ( por. wyrok (...) z dnia 18 marca 2008 roku, K. przeciwko Polsce, skarga nr (...) ).

Z kolei strona pozwana podnosiła, że jej działalność ma charakter organizacji strażniczej, działającej w celu ochrony dobra publicznego i tym samym nie ma charakteru bezprawnego. W ocenie Sądu Stowarzyszenie (...) w K. nie dowiodło, że w niniejszej sprawie doszło do wyłączenia bezprawności jego działania. Sąd oczywiście podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, że prawo obywateli do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym, w tym monitorowania działania organów władzy rządowej czy samorządowej, nie może być kwestionowane. Prawo do krytyki gwarantowane jest przez Konstytucję RP (art. 54 ust. 1). Ponadto, w wyroku ETPC z dnia 4 listopada 2014 r. ( 30162/10, Braun v. Polska, LEX nr 1532397) podkreślono, że wolność wypowiedzi, chroniona w art. 10 ust. 1 Konwencji (o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności), stanowi jeden z podstawowych fundamentów społeczeństwa demokratycznego i jeden z podstawowych warunków jego postępu i samorealizacji jednostki. Z zastrzeżeniem ustępu drugiego [art. 10 Konwencji] wolność wypowiedzi znajduje zastosowanie nie tylko do "informacji" i "poglądów", które są dobrze przyjmowane lub postrzegane jako nieszkodliwe lub obojętne, lecz także do tych wypowiedzi, które są obraźliwe, szokują lub przeszkadzają. Takie są wymogi pluralizmu, tolerancji i otwartości, bez których nie ma "społeczeństwa demokratycznego". Art. 10 ust. 2 Konwencji pozwala na ochronę dobrego imienia innych osób, czyli wszystkich osób, których wypowiedzi, publikacje dotyczą, jednakże w takich sytuacjach, wymogi ochrony muszą zostać odniesione w stosunku do interesów otwartej dyskusji na tematy polityczne (społeczne). Wolność wypowiedzi jest fundamentem ustroju demokratycznego, a styl wypowiedzi – jako forma wyrazu – jest chroniony wraz z jej treścią. Krytyka ta ma jednak pewne granice, którymi są inne, równie ważne i chronione dobra. Może być dobitna, „ostra” – ale tylko wtedy, gdy jest rzeczowa i podjęta w celu ochrony społecznie uzasadnionego interesu. Nie sposób mówić o ochronie prawa do krytyki, gdy proporcje nie zostały zachowane, a krytyka przybiera formę bezpodstawnej i bezcelowej agresji, niszcząc standardy w debacie publicznej. Zdaniem Sądu podstawą do wyłączenia bezprawności na podstawie działania w ważnym interesie publicznym może stanowić posługiwanie się w przestrzeni publicznej informacjami obraźliwymi i szokującymi, jednak muszą być to informacje prawdziwe lub co najmniej w sposób rzetelny zweryfikowane. Nie sposób uznać, żeby kanwę dyskusji w demokratycznym państwie prawa miały stanowić informacje nieprawdziwe lub nierzetelnie zgromadzone. Tymczasem nie doszło do udowodnienia, że działalność P. C. (1) w jakikolwiek sposób wiązała się z nieprawidłowościami w obrocie nieruchomościami na terenie K., w tym na etapie odnajdywania spadkobierców, ich legitymacji, sprzedaży części ułamkowych udziałów w nieruchomościach, ustanawianiu kuratorów dla osób nieznanych z miejsca pobytu, zarządzaniu przez tych kuratorów nieruchomościami. Zdaniem Sądu demokratyczna debata o kwestiach istotnych dla obywateli, miejskiej polityki społecznej, uzasadniająca kontratyp działania w interesie publicznym nie może opierać się na informacjach nieprawdziwych bądź nierzetelnych. Przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego pozwoliło Sądowi ocenić, że w sprawie nie zachodził ważny interes publiczny. Stowarzyszenie (...) z siedzibą w K. i T. L. (2) nie wykazali w toku postępowania, że przedstawiane informacje na temat P. C. (1) były prawdziwe, ani że w ich gromadzeniu zachowali należytą staranność, a więc, by doszło do spełnienia kryterium rzetelności. Sam T. L. (2) w toku składania depozycji przyznał, że w żadnych dokumentach czy informacjach Stowarzyszenie nie znalazło potwierdzenia dotyczącego nieprawidłowości w nabywaniu nieruchomości przez P. C. (1) działającego osobiście bądź działającego w ramach spółki. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika również, by P. C. (1) zachowywał się w sposób nielegalny bądź nieetyczny względem lokatorów nieruchomości, które były nabywane w ramach działalności spółki (...). T. L. (2) wskazał jedynie, że do tzw. Pogotowia (...) zgłosiło się kilka osób z nieruchomości, które zostały nabyte przez spółkę (...). T. L. (2) w żadnej mierze nie wyjaśnił jednak, czy zgłoszenia te miały miejsce w czasie kiedy właścicielem nieruchomości była spółka (...), a tym bardziej, czy P. C. (1) odgrywał w świetle zgłoszeń jakąkolwiek rolę w działaniu sprzecznym z prawem bądź z zasadami etyki. Niewątpliwie zagadnienie szeroko rozumianej reprywatyzacji jest skomplikowane, jak również budzi wiele kontrowersji i emocji nie tylko w W., lecz i w innych częściach Polski, w tym w K.. Sąd ma na względzie, że problematyka ta w kontekście legislacji, procedur, aspektów moralno-etycznych jest ważka i wymaga szerokiej debaty polityków, jak również pośród społeczeństwa. Sąd dostrzega potrzebę kompleksowego uregulowania problemu szeroko rozumianej reprywatyzacji, jednakże działanie takie jak podjęte przez Stowarzyszenie (...) z siedzibą w K., w części tendencyjne, obejmujące rozprzestrzenianie pogłosek, niepotwierdzonych domysłów czy nagłaśnianie skierowane konkretnie przeciwko jednemu przedsiębiorcy z imienia i nazwiska, działającemu całkowicie legalnie w granicach obowiązujących przepisów prawa, należy uznać za naganne. Sposób prezentacji P. C. (1) przez stronę pozwaną w kontekście rozważań o sensowności i celowości obecnych regulacji systemowych nie prowadzi do konstruktywnych wniosków, a jednocześnie niesie ze sobą cechy demagogii i populizmu nakierowanego na szkodę innych. Osądy ocenne dotyczące zindywidualizowanych osób powinny być formułowane powściągliwie, przy uwzględnieniu tzw. dostatecznej podstawy faktycznej. Formuła ta może być różnie określana, zawsze jednak traktuje się ją jako zasadniczy punkt odniesienia prezentowanego osądu ocennego pozwalającego na jego obiektywną weryfikację. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, w sprawie nie zachodzi przesłanka wyłączenia bezprawności z uwagi na obronę interesu społecznego, gdyż oceniając bezpośrednie skutki działań strony pozwanej – do takiej obrony nie doszło. Uwaga opinii publicznej nie została skoncentrowana na generalnym problemie systemowym, którego relewantność pozostaje bezsprzeczna z uwagi na społeczny aspekt zjawiska, lecz na konkretnych osobach fizycznych, w tym P. C. (1). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań T. L. (2), nie wynika jakoby P. C. (1) można było zasadnie zarzucić uczestniczenie w tzw. układzie. Sąd zauważa potrzebę pogłębionej dyskusji nad problemem szeroko rozumianej reprywatyzacji, jednocześnie trzeba podkreślić, że żadne działania nie usprawiedliwiają wysuwania sugestii o kryminogennych powiązaniach osób fizycznych wskazanych z imienia i nazwiska, bez stosownej podstawy faktycznej takich twierdzeń. Nawet typowy sąd wartościujący nie może być pozbawiony dostatecznej podstawy faktycznej, uzasadniającej jego wygłoszenie ( por. sprawy: (...) przeciwko (...) skarga nr 48176/99, (...), skarga nr (...), (...) przeciwko (...), skarga nr (...), F. przeciwko Słowacji, skarga nr (...)).

Z tego względu Sąd nakazał stronie pozwanej Stowarzyszeniu (...) w K. usunięcie w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku, imienia i nazwiska powoda P. C. (1) oraz wszystkich dotyczących go informacji z (...) mapy reprywatyzacji, zamieszczonej na stronie (...) (pkt I wyroku), nakazał stronie pozwanej Stowarzyszeniu (...) w K. opublikowanie w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej pozwanego (...) na profilu F. pozwanego oraz na stronie internetowej pod domeną (...), w postaci osobnego artykułu, na stronie głównej, na pierwszym miejscu, zawartego na szarym o szerokości nie mniejszej niż 750 pikseli, napisanego wyraźnie widoczną na tym polu czcionką kroju A. o kolorze czarnym i wielkości nie mniejszej niż 11 pikseli i utrzymywanie przez okres 14 dni, oświadczenia o następującej treści: „ Stowarzyszenie (...) przeprasza Pana P. C. (1) za opublikowanie na stronie internetowej (...) interaktywnej infografiki z (...) (...), zawierającą nieprawdziwe informacje i nieuprawnione sugestie, jakoby Pan P. C. (1) w swoich działaniach postępował nieuczciwie, nieetycznie i działając w nagannym „układzie”, które to nieprawdziwe informacje i nieuprawnione sugestie godzą w dobre imię i podważają wiarygodność Pana P. C. (1), a także narażają Pana P. C. (1) na utratę zaufania niezbędnego dla prowadzenia działalności gospodarczej. Stowarzyszenie (...) składa wyrazy ubolewania z powodu bezprawnego naruszenia dóbr osobistych Pana P. C. (1). Powyższe oświadczenie publikuje się w wyniku przegranego procesu sądowego Stowarzyszenie (...)".

II. ŻĄDANIE ZASĄDZENIA NA WSKAZANY CEL SPOŁECZNY

Zgodnie z art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W przypadku roszczenia z art. 448 k.c. oprócz spełnienia przesłanki bezprawności, konieczne jest wykazanie, że działanie strony pozwanej było również zawinione. Sąd uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że stronie pozwanej można przypisać winę. T. L. (2) miał świadomość tego, iż w żadnych dokumentach czy informacjach Stowarzyszenie nie znalazło potwierdzenia dotyczącego nieprawidłowości w nabywaniu nieruchomości przez P. C. (1) działającego osobiście bądź działającego w ramach spółki. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika również, by P. C. (1) zachowywał się w sposób nielegalny bądź nieetyczny względem lokatorów nieruchomości, które były nabywane w ramach działalności spółki (...). Celem opublikowania tzw. (...) mapy reprywatyzacji było przede wszystkim uzyskanie medialnego rozgłosu. Ustalając kwotę wysokości 15 000 zł, Sąd miał na uwadze nie tylko rodzaj naruszonego dobra i rozmiaru doznanej krzywdy, ale także sytuację majątkową strony pozwanej. W ocenie Sądu powyższa kwota spełni swoją funkcję represyjno-wychowawczą. Sąd oddalił powództwo co do zasądzenia kwoty 15.000 złotych, uznając, że suma 30.000 zł byłaby w okolicznościach niniejszej sprawy nadmierna. Sąd miał również na względzie to, że zasądzanie zbyt wysokich kwot zadośćuczynienia w sprawach cywilnych o ochronę dóbr osobistych może być czynnikiem wpływającym na niezgodne z Konwencją ograniczenie swobody wypowiedzi. Zdaniem Sądu przyznana kwota zadośćuczynienia w wysokości 15.000 zł była proporcjonalna do celu, jakiemu miała służyć, zaś orzeczenie to nie wpłynie na pozbawienie strony pozwanej prawa do kontynuowania jej dotychczasowej działalności ( por. sprawa T. M. przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, skarga nr (...) ).

III. KOSZTY PROCESU

Sąd zasądził od strony pozwanej Stowarzyszenia (...) w K. na rzecz powoda P. C. (1) kwotę 2 070 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd dokonał stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu w oparciu o art. 100 k.p.c.