Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Krakowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 marca 2023 roku

Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Anna Koźlińska

Protokolant: Sekretarz sądowy Weronika Nalepka

po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 roku w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w K.

przeciwko Gminie Miejskiej K.

o nakazanie

na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia
w Krakowie z dnia 11 marca 2022 roku, sygnatura akt VI C 1285/21/S

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSO Anna Koźlińska

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 marca 2022 roku, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie (sygnatura akt: VI C 1285/21/S), w punkcie pierwszym, nakazał Gminie Miejskiej K. przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie z działki nr (...), obręb (...), jednostka ewidencyjna K., wchodzącej w skład nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...), znaków drogowych informujących o strefie parkowania D-18, T-18a oraz znaków drogowych B-36; w punkcie drugim, nakazał Gminie Miejskiej K. zaniechania dalszych naruszeń prawa użytkowania wieczystego przysługującego (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. ustanowionego na nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) w obrębie działki nr (...) polegających na umieszczaniu znaków drogowych informujących o strefie parkowania D-18, T-18a oraz znaków drogowych B-36; w punkcie trzecim, oddalił powództwo w pozostałej części; w punkcie czwartym, zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu.

Orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Właścicielem nieruchomości obejmującej m.in. działki numer (...), położonej w K. przy ul. (...) i ul. (...), obręb ewidencyjny numer (...) K., dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie prowadzi księgę wieczystą numer (...) jest Skarb Państwa. Jako sposób korzystania z tej nieruchomości w księdze wieczystej wskazano: „DR – drogi”. Użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest zaś (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. w 49/100 części oraz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w 5/100 części.

Decyzją (...). 7 Wojewody z dnia 11 września 1991 roku, o sygnaturze (...) przedsiębiorstwo (...) (...) w K. nabyło prawo użytkowania wieczystego działki nr ew. (...) o powierzchni 4231 m ^{( 2)} oraz nr ew. (...)o powierzchni 1591 m ^{( 2)} wraz z prawem własności posadowionych na tej nieruchomości budynków i budowli, w tym placów i budynku biurowca. Na podstawie umowy o oddanie mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania z dnia 14 stycznia 1993 roku, Rep. A Nr (...), następca prawny pierwotnego użytkowania wieczystego – (...) Spółka Akcyjna w K., otrzymał od Skarbu Państwa część nieruchomości do odpłatnego korzystania. Z kolei umową sprzedaży nieruchomości (...).10 z dnia 19 grudnia 1996 roku, Rep. A Nr (...) (...) Spółka Akcyjna nabył prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz prawo własności budynków i budowli na niej posadowionych.

Z działki numer (...) po podziałach geodezyjnych powstały m.in. działki o numerze ewidencyjnym (...). Zgodnie z wykazem zmian gruntowych z 16 grudnia 1981 roku o sygn. 1966/81, Urząd Miasta K. zakwalifikował do wywłaszczenia jedynie działkę o numerze ewidencyjnym (...), wskazując, że działki (...) powinny pozostać przy właścicielu hipotecznym, którym było wtedy Zjednoczenie (...) w K., czyli poprzednik prawny (...) Spółki Akcyjnej w K..

Uchwałą nr 103 Rady Narodowej Miasta K. z 28 maja 1986 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych i lokalnych, droga przy ul. (...) w K. została zaliczona do dróg lokalnych miejskich. Na podstawie uchwały Rady Miasta K. nr XXI/229/11 z 6 lipca 2011 roku w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat, ulica (...) znajduje się na obszarze strefy płatnego parkowania oznaczonej strefą P6 i podstrefą III. W konsekwencji podjęcia przedmiotowej uchwały Gmina Miejska K. posadowiła na działce nr (...) znaki drogowe, informujące o strefie parkowania.

W następstwie posadowienia tych znaków Miejska (...) Sp. z o.o. w siedzibą w K. rozpoczęła prowadzenie na działkach nr (...) kontroli pojazdów, nakładanie opłat oraz żądała dokonywania opłat od parkowania na parkingu znajdującym się na nieruchomości przy ul. (...) w K..

Pierwotnie na działce numer (...) istniał parking, z którego korzystali pracownicy (...) (...), a następnie jego następcy tj. (...) Spółki Akcyjnej w K.. Pracownicy swoje auta na parkowali w tym miejscu już w latach 70. Do budynku przy ul. (...) należały od początku dwa parkingi, które były oznaczone tabliczkami jako parking dla pracowników biurowca. Pracownicy korzystali z tych parkingów rano, a popołudniu były one ogólnodostępne w związku ze zwolnieniem się miejsc po zakończonej pracy. Parkingi były sprzątane na zlecenie spółki, a w zimie odśnieżane, w tym sprzętem zakupionym bezpośrednio przez spółkę. Od zawarcia umowy dzierżawy spółka uiszczała opłaty za użytkowanie wieczyste. W 2014 roku parkingi zostały zastąpione strefą płatnego parkowania. Parking nie jest oddzielony żadnym szlabanem i stanowi plac z wydzielonymi stanowiskami.

Od 2014 roku (...) Sp. z o.o. w K. ponosiła koszty związane z konserwacją, odśnieżaniem parkingu, pielęgnacją terenów zielonych na działkach nr (...) oraz ponosiła ciężar podatku gruntowego i opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości.

W swoich rozważaniach Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności przywołał podstawę prawną, a to: art. 222§2 k.c. w zw. z art. 251 k.c., przywołując odpowiednie orzecznictwo i rozważania doktrynalne, w kwestii tych norm.

Odnosząc się do realiów rozpatrywanej sprawy, Sąd Rejonowy na początek zaznaczył, że co do zasady podziela argumentację strony powodowej przedstawioną w pozwie i późniejszych pismach.

Następnie Sąd Rejonowy odniósł się do tego, że stronie powodowej przysługuje prawo użytkowania wieczystego nieruchomości obejmującej działki numer (...) oraz część działki nr (...), objętej księgę wieczystą numer (...), zaś właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarb Państwa. Kwestią sporną było zaś czy działania strony pozwanej Gminy Miejskiej K., polegające na urządzeniu na tych działkach strefy płatnego parkowania i ustawienia znaku drogowego informującego o płatnym parkingu oraz pobór za niego opłat, stanowią naruszenia prawa strony powodowej, które wymaga przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zakazania dalszych naruszeń. Oznacza to, że kluczowym dla ustalenia czy doszło do naruszenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego stronie powodowej jest określenie, czy część nieruchomości, na której znajduje się parking stanowi element pasa drogowego, który pozostaje w zarządzie strony pozwanej i czy w związku z tym może jest ona uprawniona do podejmowania działań wskazanych w treści pozwu.

Zdaniem Sądu Rejonowego należy zgodzić się ze stroną powodową, że parking zlokalizowany przy biurowcu przy ul. (...) w K. na terenie działki pozostającej w użytkowaniu wieczystym strony powodowej nie służy obsłudze ruchu, ale ma na celu zapewnienie pracownikom, klientom, kontrahentom strony powodowej dostępu do miejsc postojowych i takie było utrwalone przeznaczenie tego parkingu, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym także zeznania świadków. Sporny parking był tak wykorzystywany od początku objęcia wskazanych działek przez poprzedników prawnych strony powodowej. Wniosek taki płynie również z faktu, że czynności związane z utrzymaniem porządku na przedmiotowym parkingu oraz jego odśnieżania w okresie zimowym dokonywała strona powodowa na swój koszt i zlecenie.

W ocenie Sądu Rejonowego, nie miała racji strona pozwana, że parking ma służyć obsłudze ruchu na tym terenie. Przeciwnie, ma zaspokajać potrzeby osób korzystających z biurowca przy ul. (...). Ponadto strona pozwana nie wykazała żadnymi miarodajnymi dowodami, że sporny parking znajduje się w pasie ruchu, poprzestając jedynie na twierdzeniach, że tak jest. Podkreślenia wymaga, że Gmina nigdy nie urządzała parkingu na spornej działce (ani żadnych innych urządzeń infrastruktury), będącej w użytkowaniu wieczystym strony powodowej, nie zarządzała nim, nie dbała o niego. Nawet jeśli na podstawie przepisów prawa materialnego Gmina co do zasady ma możliwość dokonywania wszelkich i dowolnych zmian w zakresie organizacji ruchu na drodze publicznej, to nie sposób twierdzić, że władza publiczna może rozciągać to uprawnienie nieruchomość, do której tytuł prawny przysługuje innemu podmiotowi. Żadne działania Gminy w sferze imperium nie mogą wykraczać poza ustawowe uprawnienia i rozciągać się na cudze władztwo bez podstawy prawnej, w tym przypadku prawo użytkowania wieczystego. Gmina ma bowiem obowiązek działania w granicach i na podstawie prawa, a organizacja ruchu na prywatnej nieruchomości, na której nie jest urządzony pas ruchu, zdaniem Sądu Rejonowego wykracza poza kompetencje Gminy. Argumentacja strony pozwanej, że na działkach nr (...) wykonuje obowiązki zarządcy drogi nałożone na nią aktem prawa miejscowego i ustawą o drogach publicznych oraz aktami wykonawczymi, a w związku z tym nie dochodzi do bezprawnej ingerencji w prawo użytkowania wieczystego strony powodowej są chybione.

Następnie Sąd Rejonowy przychylił się do stanowiska strony powodowej, że zagospodarowanie części powierzchni działek nr (...) infrastrukturą drogową nie jest legalne, gdyż działki te nie są w całości zajęte pod pas drogowy drogi publicznej, a tym samym strona pozwana nie jest uprawniona do pobierania opłat za postój na tym obszarze, który wyznaczyła jako obszar płatnego parkowania. Bez znaczenia jest także w tym zakresie argument podnoszony przez stronę pozwaną, że powódka nie ogrodziła parkingów od drogi, więc każdy użytkownik może z nich korzystać, niezależnie od okoliczności, czy współpracuje ze stroną powodową czy też nie. Oczywistym jest, że taki obowiązek nie spoczywał na stronie powodowej, przepisy prawa nie przewidują wymogu odgrodzenia prywatnej nieruchomości od drogi publicznej, a strona pozwana nie może rozciągać swojego władztwa wynikającego z prawa materialnego i z tego, że drogi pozostają w jej zarządzie na nieruchomości sąsiednie tylko dlatego, że leżą one w bezpośrednim sąsiedztwie drogi i zostały zagospodarowane w sposób właściwy dla urządzeń towarzyszącym drogom. Sąd Rejonowy podzielił stanowisko, że strona pozwana nie przedstawiła, poza ogólnikowymi twierdzeniami, żadnych danych sformalizowanych dotyczących przebiegu linii granicznych pasa drogowego, co z kolei doprowadziło do przyjęcia, że miejsca parkingowe objęte naruszeniami ze strony pozwanej znajdują się poza urządzonym pasem drogowym. Samo bowiem przyleganie parkingu do ulicy nie pozwala jeszcze na uznanie go za element pasa drogowego. Jak wynika bowiem z definicji zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei w świetle art. 4 pkt 2 tej ustawy droga stanowi budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. W ramach pasa drogowego zawiera się droga, której elementami są zarówno jezdnia, jak i chodnik oraz inne urządzenia techniczne wymienione w art. 4 ust. 2 ustawy. Samo sklasyfikowanie danej działki w ewidencji gruntów jako droga nie jest przy tym wiążące i nie wyklucza dowodzenia, że w rzeczywistości nieruchomość ma inny charakter. Drogą gminną może być przy tym tylko nieruchomość stanowiąca własność jednostki samorządu terytorialnego (art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Jeżeli grunt nie jest własnością jednostki samorządu terytorialnego, nie może być częścią pasa drogowego (tak wyrok WSA w Szczecinie z 7 maja 2008 roku, II SA/SZ 86/08, LEX nr 522505).

Przechodząc do konkluzji, Sąd Rejonowy wskazał, że w przedmiotowej sprawie parking został urządzony przez użytkownika wieczystego, który go utrzymywał, administrował nim, a także do chwili obecnej ponosi koszty opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości oraz opłat z tytułu podatku od nieruchomości. Parking ten służył pracownikom i innym osobom korzystającym z budynku przy (...), zatem sporna część nieruchomości nie pełniła funkcji obsługi ruchu. W tym zakresie strona pozwana nie zdołała udowodnić przeciwnego zapatrywania. Z kolei strona powodowa wykazała, że przedmiotowy fragment działki (...) nie stanowi drogi publicznej, znajduje się poza pasem ruchu i pozostaje we władaniu strony powodowej, a zatem brak jest podstaw, żeby zarząd nad nim sprawowała Gmina Miejska K.. Poza sporem było również to, że sporna działka nie jest własnością strony pozwanej, która nie posiada do niej innego tytułu prawnego. Strona pozwana nie wykazała żadnym dokumentem urzędowym, który potwierdzałby rzeczywisty przebieg pasa drogowego. Jak wynika z powołanej definicji pasa drogowego, jest on wydzielony liniami granicznymi. Strona pozwana powinna zatem wykazać sformalizowany kształt tych linii granicznych, przy czym dokument prywatny znajdujący się na k. 161 nie mógł być podstawą wiążących ustaleń Sądu Rejonowego. Linie graniczne mają bowiem walor normatywny. Ich przebieg musiał zostać wykazany przez stronę, która twierdziła, że jej działania dotyczące zarządu drogą rozciągają się na pas drogowy, a więc przez stronę pozwaną. Jeszcze raz podkreślić należy, że samo przyleganie parkingu do pasa drogowego, nie czyni go jeszcze elementem pasa drogowego (tak trafnie Sąd Okręgowy w Krakowie w wyroku z 28 lutego 2019 roku, II Ca 1274/18). W konsekwencji przyjęto, że Gmina nie mogła sprawować zarządu nad fragmentem spornej działki, a jej działania w tym zakresie pozbawione były podstaw faktycznych i prawnych.

Sąd Rejonowy uznał za chybiony był również argument, że żądanie pozwu w niniejszej sprawie stanowi w istocie ingerencję w śródmiejską strefę płatnego parkowania, a uwzględnienie powództwa będzie stanowić zniesienie, choćby częściowe, tej strefy. Jak bowiem wskazywał sam pełnomocnik strony pozwanej na rozprawie w dniu 4 marca 2022 roku, strefa płatnego parkowania została ustanowiona „obszarowo”, nie dotyczy więc konkretnych działek, a konkretnego obszaru. Nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem w żaden sposób nie wpłynie na obszar strefy parkowania. Nie jest przecież tak, że w stosunku do każdej nieruchomości znajdującej się wewnątrz tej strefy, Gmina jest uprawniona do pobierania opłat za parkowanie, a jedynie w stosunku do tych, które znajdują się w jej zarządzie. Innymi słowy, uwzględnienie powództwa w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wpłynie na fakt, że ulica (...) w K. w dalszym ciągu znajdować się będzie w strefie płatnego parkowania. Niniejsza sprawa nie dotyczyła w ogóle uchwały Rady Miasta w tej sprawie i nie miała charakteru sprawy administracyjnej, co zresztą zostało uprzednio rozstrzygnięte przez Sąd w prawomocnym postanowieniu Sądu z 14 grudnia 2021 roku w przedmiocie odrzucenia pozwu.

Na marginesie rozważań, Sąd Rejonowy wskazał , że nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przeniesienie przez stronę powodową prawa użytkowania wieczystego na rzecz (...) Sp. z o.o. Zgodnie bowiem z art. 192 pkt 3 k.p.c., zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej. W toku procesu Gmina nie wyraziła zgody na wejście na miejsce powodowej spółki przez jej następcę prawnego.

O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 100 k.p.c.

Od wyroku apelację wniosła strona pozwana, zaskarżając wyrok w części, w jakiej Sąd uwzględnił powództwo, tj.: w punkcie I, II, oraz w zakresie kosztów postępowania tj. w punkcie IV.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania tj.:

1.  art. 1 i 2 § 1 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 KPC przez uznanie sprawy z zakresu trwałego zarządu nad nieruchomością, o którym mowa w art. 22 ustawy o drogach publicznych oraz z zakresu śródmiejskiej strefy płatnego parkowania za sprawę cywilną należącą do właściwości sądów powszechnych oraz nieodrzucenie pozwu, podczas gdy sprawa z zakresu trwałego zarządu oraz dot. strefy płatnego parkowania ustanowionej uchwałą Rady Miasta K. powinna być rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a w konsekwencji zarzucam nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 1 KPC;

a ponadto:

1.  naruszenie art. 2053 oraz 20512 KPC przez pominięcie dowodu z uchwały Rady Miasta K. NR (...) z dnia 29 sierpnia 2018 roku w sprawie reorganizacji jednostki budżetowej Zarząd Infrastruktury (...) i (...) w K., zmiany jej nazwy i nadania statutu oraz upoważnienia Dyrektora Zarządu Dróg Miasta K. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w zakresie w jakim uchwała ta określa obowiązki pozwanej, w tym sprawowanie zarządu drogami w tym na zatoce postojowej zlokalizowanej przy drodze (...);

2.  naruszenie art. 233 KPC poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, szczegółowo opisanego w uzasadnieniu apelacji, które doprowadziło Sąd do przekonania że sprawa ma charakter cywilistyczny, podczas gdy powód pozwem usiłuje zmienić śródmiejską strefę płatnego parkowania;

3.  naruszenie art. 228 KPC polegające na nieuwzględnieniu , że na ul. (...) w K. znajduje się zatoka postojowa wchodząca w skład korony drogi, podczas gdy fakt ten jest powszechnie znany, a w konsekwencji błędne ustalenie faktyczne, iż parking ten służy wyłącznie powodowi i jego kontrahentom a tym samym uznanie, że w sprawie ma zastosowanie art. 222 § 2 KC.

Naruszenie prawa materialnego tj.

1.  Art. 222 § 2 KC poprzez jego zastosowanie i uznanie, że pozwana narusza użytkowanie wieczyste w sposób inny aniżeli poprzez pozbawienie faktycznego władztwa nad rzeczą, podczas gdy działanie pozwanej znajduje uzasadnienie w przepisach prawa i nie stanowi naruszenia prawa użytkowania wieczystego;

2.  nie zastosowanie przepisów art. 43 i 44 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

3.  nie zastosowanie przepisów ustawy o drogach publicznych a przede wszystkim pominięcie przepisów dotyczących definicji korony drogi tj. art. 4 pkt 7) ustawy o drogach publicznych;

4.  nieprawidłowe zastosowanie przepisów art. 4 pkt 1) ustawy o drogach publicznych i ustalenie, że zatoka postojowa nie wchodzi w skład pasa drogowego;

5.  nie zastosowanie art. 22 ustawy o drogach publicznych.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. wniesiono o:

1.  wyznaczenie rozprawy;

2.  zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości;

3.  Przyznanie i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanej kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację, strona powodowa wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje.

Apelacja strony pozwanej okazała się bezzasadna albowiem chybione były w zasadzie wszystkie podniesione w niej zarzuty.

W pierwszej kolejności rozważenia wymagał jako najdalej idący, a w konsekwencji mogący skutkować nieważnością postępowania zarzut niedopuszczalności drogi sądowej. Zgodnie z brzmieniem art. 199 par. 1 pkt 1 kpc sąd odrzuca pozew jeśli droga sądowa była niedopuszczalna zaś zgodnie z brzmieniem art.379 kpc niedopuszczalność drogi sądowej skutkuje nieważnością postępowania. Formułując powyższy zarzut strona apelująca wskazała na wadliwe zastosowanie zacytowanych powyżej przepisów a także na naruszenie art. 233 KPC poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co miało doprowadzić Sąd do przekonania że sprawa ma charakter cywilistyczny.

Z żadnym jednak z powyższych zarzutów, nie można się zgodzić.

Faktem jest, że sprawa niniejsza może być postrzegana jak twierdzi w apelacji strona pozwana jako sprawa leżąca na pograniczu kwestii podanych prawu cywilnemu i administracyjnemu . Nie jest jednak tak jak zarzuca się w apelacji, iżby sąd pierwszej instancji nadając nadmierne znaczenie jej cechom cywilistycznym rozstrzygnął błędnie niniejszy spór na gruncie przepisów prawa cywilnego. To raczej apelująca dążąc do wykazania, iż sprawa ma charakter administracyjny nadmiernie eksponuje elementy mogące mieć znaczenia dla zgodnej ze stanowiskiem apelującej oceny prawnej. Zważywszy na to, że niedopuszczalność drogi sądowej wyklucza możliwość uzyskania ochrony prawnej przed sądem powszechnym, w orzecznictwie przyjmuje się iż należy domniemywać jej istnienie ( tak SN z postanowieniu z dnia 4 listopada 2011 roku I CSK 50/11)

Ponieważ sąd a quo słusznie uznał, iż sprawa ma charter ma charakter sprawy cywilnej nie może być mowy o nieważności. Intencją powoda wbrew temu co konsekwentnie twierdzi strona pozwana, nie jest zmiana prawa miejscowego kształtowanego między innymi uchwałami nr 103 Rady Narodowej Miasta K. z 28 maja 1986 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych i lokalnych oraz nr XXI/229/11 z 6 lipca 2011 roku w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat. Intencją powoda było uzyskanie ochrony prawnej przed nieuprawnionymi działaniami strony pozwanej uznającej teren przyległy do biurowca przy ulicy (...) i ulicy (...) w K. obejmujący działkę (...) za teren objęty działaniem wspomnianej uchwały. Zgodnie z brzmieniem art. 1 kpc ,, Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).”. Zatem wskazywane przez stronę powodową okoliczności faktyczne, a także równorzędność stron niniejszego procesu w kontekście okoliczności wskazywanych jako podstaw faktyczna żądania, prowadzą do przekonania o słusznym uznaniu niniejszej sprawy za sprawę cywilną, a w konsekwencji powyższego na słusznym uznaniu, że spór winien być poddany rozstrzygnięciu w drodze procesu cywilnego.

Co równie istotne dla uznania omawianego zarzutu za chybiony, a co intencjonalnie pomija strona pozwana, kwestia żądania odrzucenia pozwu została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia (...) grudnia 2021 roku ( k.217), które nie było przez stronę pozwaną zaskarżone( dowody doręczenia odpisów postanowienia pełnomocnikom stron k.220 i 221).

Co do ustaleń faktycznych.

Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego ma istotne znaczenie dla ocen w przedmiocie jego prawidłowej subsumpcji pod właściwe normy prawne albowiem jedynie niewadliwie ustalony stan faktyczny może być przedmiotem poprawnych wniosków, co do konsekwencji jakie z normy prawne wiążą z określonymi okolicznościami.

Zarzutem nakierowanym na podważenie poczynionych ustaleń jest zarzut związany z naruszenie art. 205 (3) oraz 205(12) KPC przez pominięcie dowodu z uchwały Rady Miasta K. NR (...) z dnia 29 sierpnia 2018 roku w sprawie reorganizacji jednostki budżetowej Zarząd Infrastruktury (...) i (...) w K., zmiany jej nazwy i nadania statutu oraz upoważnienia Dyrektora Zarządu Dróg Miasta K. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej.

Zarzut ten jest chybiony, albowiem opisana w nim uchwala po pierwsze jest elementem powszechnie znanego prawa miejscowego, a po drugie jej treść nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu. Przyznaje ona powołanemu organowi obowiązek załatwiania indywidulanych spraw z zakresu administracji publicznej, czego strona powodowa nie podważała ani nie kwestionowała. Nie ma ona też mocy aktu pranego rozstrzygającego o tym, czy parking urządzony na działce (...) jest częścią drogi publicznej, pasa drogowego czy korony drogi do której to definicja także odwołuje się apelująca.

Zarzut naruszenia art. 233 poprzez wadliwe przyjęcie cywilistycznego charakteru sporu jest o tyle bezskuteczny, że kwestia powyższa jest elementem ocen prawnych a nie ustalanych faktów. Słuszność przyjęcie dopuszczalności drogi sądowej została wyjaśniona we wstępnej części niniejszego uzasadnienia.

Kwestia ustalenia posadowienia na działce (...) znaków informujących o strefie parkowania w prawdzie nie znajduje potwierdzenia we wskazanym przez sąd z dowodzie w postaci zdjęcia k.21 . Tym niemniej zgodna z zarzutem apelującej korekta powyższego ustalenia, a w zasadzie jego wyeliminowanie nie znajduje uzasadnienia. Co więcej zarzut ten jest o tyle niezrozumiały, że strona pozwana w uzasadnieniu apelacji przyznaje, iż w konsekwencji wykonania uchwały (...) z dnia 6 lipca 2011 roku posadowiła na działce (...) znaki drogowe informujące o strefie parkowania ( k.4 apelacji)

Podobnie bez znaczenia dla ocen w zakresie poczynionych ustaleń, a w konsekwencji dla ocen co do poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia są zawarte w apelacji wywody co do tego ,że MI spółka z o o. pobiera opłaty czy jedynie wystawia zawiadomienia o obowiązku ich uiszczenia. Po raz kolejny można jedynie podkreślić, że istotą sporu jest to czy na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste mającej określone jak w pozwie położenie i sposób zagospodarowania można stronie pozwanej przypisać prawo do wykonywania czynności trwałego zarządu na który się powołuje, czy też nie, jak uznał sąd pierwszej instancji w znacznej części uwzględniając żądanie pozwu.

Odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku od umowy dzierżawy jest bez wątpienia oczywistą niedokładnością, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tym bardziej, że dalsza część zdania w którym jest niej mowa, zawiera treść o uiszczaniu opłaty za użytkowanie wieczyste.
Ustalenie sposobu korzystania z działki (...) jako parkingu przy biurowcu znajduje jednoznaczne odzwierciedlenie w zeznaniach świadków, co do których nie było jakichkolwiek podstaw do odmowy wiarygodności czy mocy dowodowej.

Kwestia tego czy parking zlokalizowany na działce (...) wchodzi w skład korony drogi jest kwestią ocen prawnych, a nie ustaleń faktycznych. Tym niemniej faktem jest, że strona pozwana nie przedłożyła dokumentu wykazującego, iż sporny parking wchodzi w skład korony drogi.

Zgodnie z brzmieniem art. 228 kpc nie wymagają dowodu fakty powszechnie znane. Trudno jednak za fakt notoryjny uznawać zaliczenie parkingu na działce (...) do korony drogi stąd słusznie okoliczność ta był przedmiotem dowodów i ustaleń sądu pierwszej instancji.

Stan faktyczny poprawnie ustalony przez sąd pierwszej instancji sąd odwoławczy przyjął za własny, czyniąc go tym samym podstawą faktyczną rozstrzygnięcia apelacyjnego.

W świetle powyższych ustaleń, za chybione znać należało także zarzuty wadliwego zastosowania wymienionych w apelacji przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z brzmieniem art. 4. pkt 1 -2 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645) definicje pasa drogowego i drogi brzmią następująco :pas drogowy - wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga;

droga - budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.

Z kolei urządzenie drogi oraz urządzenie obce zdefiniowane są w treści art. 4 pkt 2a i 2b cytowanej ustawy jako :

1/urządzenie drogi - obiekt lub urządzenie, w tym obiekt lub urządzenie budowlane, związane funkcjonalnie z drogą lub ruchem drogowym, w tym kanał technologiczny;

2/urządzenie obce - obiekt lub urządzenie, w tym obiekt lub urządzenie budowlane, w szczególności wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne lub elektroenergetyczne, niezwiązane funkcjonalnie z drogą lub ruchem drogowym, z wyjątkiem kanału technologicznego.”

W aspekcie poprawności zastosowania przez sąd a quo zacytowanych regulacji ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645) jest zatem to , czy działka (...) będąc w istocie parkingiem jest częścią budowli zdefiniowanej jako droga lub pas drogowy ( dawniej korona drogi), a zatem czy wraz z jezdnią stanowi budowlę przeznaczoną do postoju pojazdów. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika jednak, że sporny teren nie ma cech drogi lecz jest parkingiem dedykowanym i przeznaczonym do wykorzystania na cele parkowania pojazdów osobom korzystającym z budynku biurowca zlokalizowanego na działce (...).

Przepis art. 4 p.7 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645), obecnie uchylony do którego odwołuje się apelująca wyeliminował w przepisów pojęcie korony drogi, która regulacją obowiązująca do dnia 21 września 2022 roku jako koronę drogi definiowała jezdnie z poboczami, pasami awaryjnego postoju lub pasami przeznaczonymi dla ruchu pieszych, zatokami autobusowymi i postojowymi, a przy drogach dwujezdniowych, również z pasem dzielącym jezdnie.

Tym niemniej zarówno w stanie prawym sprzed 22 września 2022 roku jak i obecnie ustawa o drogach publicznych rozróżniała pojęcie zatoki postojowej oraz parkingu uznając za część ( korony drogi ) drogi te elementy które są z nią funkcjonalnie związane, co rozumieć należy w ten sposób, że drogę stanowią te urządzenia drogi, które służą obsłudze drogi oraz korzystających z niej osób. Tych cech nie sposób przypisać parkingowi na działce (...) , pomimo usytuowania go w sąsiedztwie drogi, funkcjonalnie związanemu z budynkiem, a nie obsługą ruchu drogowego.

Trwały zarząd na który powołuje się strona pozwana może być realizowany wyłącznie w zakresie wynikającym z przepisów ugn oraz ustawy o drogach publicznych .

Apelująca twierdząc, że w związku z przysługującymi jej uprawnieniami oraz obowiązkami w zakresie trwałego zarządu wynikającymi z treści art. 22 uodp oraz art. 44 i45 ugn przysługujące powodowi prawo użytkowania wieczystego musi ,,ustąpić” przed jej prawami. Z tak zdefiniowaną powinnością, nie sposób się zgodzić.

Zgodnie z brzmieniem art. 22 zarząd drogi sprawuje nieodpłatny trwały zarząd gruntami w pasie drogowym o czym stanowi w zacytowanym przepisie ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645).

Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 43 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344) trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną.

Skoro jednak sporny parking nie jest częścią drogi zawarte w apelacji wywody odnoszące się do trybu ustanawiania trwałego zarządu oraz wynikających z tego faktu uprawnień i obowiązków pozostają poza zakresem ocen istnych dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu. Jego osią trafnie zidentyfikowaną przez sąd pierwszej instancji było to czy podejmowanie przez stronę pozwaną zachowań opisanych w pozwie na terenie działki (...), pozostającej w użytkowaniu wieczystym powoda, jest nieuprawnioną ingerencją w przysługujące stronie powodowej prawo, które z mocy przepisu art. 251 kc korzysta z ochrony prawnej takiej jak prawo własności ( tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 lutego 2009 roku II CSK 501/2008) .

Zważywszy, iż sąd pierwszej instancji poprawnie przytoczył oraz wyjaśnił treść przepisów art. 222 par. 2 kc w związku z art. 251 kc oraz poprawnie zidentyfikował zachowania polegające na umieszczaniu znaków opisanych w punkcie I i II zaskarżonego wyroku jako nieuprawnioną ingerencją w przysługujące stronie powodowej prawo, powielanie argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest zbędne tym bardziej, że apelująca zarzut naruszenia 222 par. 2 kc wywodziła z własnego prawa trwałego zarządu, które przeciwstawiała prawu powoda. Prawa tego jednak w odniesieniu do działki (...) nie wykazała.

O oddaleniu apelacji orzeczono na zasadzie art. 385 kpc .

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kpc w związku z art. 391 par.1 kpc uwzględniając zawarty w odpowiedzi na apelację wniosek strony powodowej i zasądzając na jej rzecz jako wygrywającej postępowanie odwoławcze zwrot kosztów zastępstwa procesowego w minimalnej stawce stosownie do przepisów par. 2 pkt 4 w związku z par. 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( DZ.U.1800).

Sędzia Anna Koźlińska