Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Krakowie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 listopada 2024 roku

Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Jarosław Tyrpa

Protokolant: Klaudia Dziadkowiec

po rozpoznaniu w dniu 31 października 2024 r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa: Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.

przeciwko Gminie Miejskiej K.

o zapłatę

na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 02 czerwca 2023 roku, sygnatura akt: VI C 528/22/S

1.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej Gminy Miejskiej K. na rzecz strony powodowej Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę 45.360 zł (czterdzieści pięć tysięcy trzysta sześćdziesiąt złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 5.885 zł (pięć tysięcy osiemset osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

2.  zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 4.068 zł (cztery tysiące sześćdziesiąt osiem złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sędzia Jarosław Tyrpa

Sygnatura akt: II Ca 2277/23

UZASADNIENIE

Wyroku z dnia 20 listopada 2024 roku

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę kwoty 45 360 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 3 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty tytułem bezumownego korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę (...) w okresie od 1 sierpnia 2021 roku do 28 lutego 2022 roku i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Wyrok ten zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:

Właścicielem nieruchomości obejmującej działki numer (...) położonej w K. przy ul. (...), obręb ewidencyjny numer 5 Ś., dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa -Podgórza w Krakowie prowadzi księgę wieczystą numer (...) położonej w K. przy ul. (...), obręb ewidencyjny numer (...) Ś., dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa- Podgórza w Krakowie prowadzi księgę wieczystą numer (...) jest Skarb Państwa. Jako sposób korzystania z tych nieruchomości w księdze wieczystej wskazano: „BI – inne tereny zabudowane”. W księdze wieczystej nr (...) jako obszar całej nieruchomości podano 0,2087 ha, a w opisie urządzenia: budynek handlowo-usługowy parterowy, adres: (...) (...) (...), a jako urządzenia chodniki o pow. 621 m ^{( 2)}, trawniki o pow. 412 m ^{( 2)}. W księdze wieczystej nr (...) jako obszar całej nieruchomości podano 0,1748 ha, a w opisie urządzenia: place utwardzone (parkingi) i drogi o pow. 1893 m ^{( 2)}. Użytkownikiem wieczystym przedmiotowych nieruchomości jest Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta K. nr 103 z dnia 28 maja 1986 r. ul. (...) została zaliczona do dróg lokalnych miejskich, a od 1 stycznia 1999 roku stanowi drogę gminną zgodnie z dyspozycją art. 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133 poz.872 z późn. zm.) i jako droga publiczna przebiega od al. (...) do ul. (...). Organem zarządzającym ruchem na wszystkich drogach publicznych miasta K. jest Wydział Inżyniera (...) z siedzibą w K. przy ul. (...). – okoliczności bezsporne. Podstawą prawną ujawnienia w dziale II prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości była decyzja Wojewody (...) z dnia 25 czerwca 1993 roku, o sygnaturze (...) (...), w której stwierdził, że na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1991 r. przez Zakłady (...) w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa oznaczonego jako działka nr (...) obr (...) jedn. ewid. Śródmieście, oraz nieodpłatnie własności budynku handlowego oraz dróg, chodników i placów utwardzonych o pow. 302 m ^{( 2)}. Przedsiębiorstwo Państwowe Zakłady (...) w K. uległo likwidacji, zaś jego składniki majątkowe zostały w 1996 r. na podstawie umowy z 24 października 1996 r. oddane od odpłatnego korzystania przez nowopowstałą spółkę - Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...) sp. z o.o. z siedzibą w K., a aktem notarialnym Rep. A Nr (...) składniki majątkowe ww. przedsiębiorstwa zostały przeniesione na spółkę, tym samym nabyła ona prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz prawo własności budynków i budowli na niej posadowionych. Wydział Inżyniera (...) w K. opracował i zatwierdził projekt organizacji ruchu dotyczący ul (...), który następnie przez Zarząd Dróg Miasta K. został zlecony do realizacji i wykonany przez firmę, z którą Zarząd posiada zawartą umowę utrzymaniową – B. Sp. sp. z o.o. z siedzibą w K.. Projekt ten zakładał m.in. wprowadzenie miejsc postojowych na działkach (...) oraz usunięcie tablic o treści (...), oraz T-0 w czerwcu 2022 r., stanowiących własność PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K., które zostały ujawnione przez Zarząd Dróg Miasta K. w kwietniu 2022 r., czyli już po wprowadzonej nowej organizacji ruchu na ulicy (...), co oznaczało przywrócenie do zgodności z projektem, które nastąpiło przy udziale Policji. O zamiarze realizacji, a następnie wykonaniu tego projektu nie został powiadomiony ani uprzedzony użytkownik wieczysty władający działkami (...) - PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. W dniu 21 lipca 2021 r., oraz w niedzielę dnia 1 sierpnia 2021 r. pracownicy działający na zlecenie Zarządu Dróg i Miasta K. weszli na teren użytkowanych wieczyście nieruchomości gruntowych, a to działek nr (...) obręb nr (...) Ś., położonych przy al. (...) na styku z drogą publiczną ul. (...) w K. gdzie zdemontowali i zabrali stanowiące własność PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. znaki drogowe i tablice informacyjne, a następnie zainstalowali słupki drogowe. Podjęte działania oznaczały zmniejszenie ilości miejsc postojowych na parkingu z 10 do 3, a tym samy pozbawiły użytkownika wieczystego dochodu w skali roku o 60 000,00 złotych. Reakcją na powyższe działania było wezwanie przez użytkownika wieczystego skierowane do Dyrektora Zarządu Dróg Miasta K. do niezwłocznego przywrócenia stanu zgodnego z prawem, zaniechania naruszeń oraz wydania bezpodstawnie zagarniętych rzeczy. W odpowiedzi na wezwanie Zarząd Dróg Miasta K. poinformował PHU (...), że zmiana oznakowania na ulicach (...) nastąpiła na podstawie projektu stałej organizacji ruchu o numerze zatwierdzenia (...) z dnia 10 czerwca 2021 r. Organem zarządzającym na wszystkich drogach publicznych miasta K. (a zatem również na ul. (...)) jest Miejski Inżynier (...) wydział ten opracował i zatwierdził projekt stałej organizacji ruchu, następnie zlecony do realizacji przez (...), a wszelkie zdemontowane elementy oznakowania znajdują się w depozycie firmy (...) sp. z o.o., wykonującej zlecenie. Zarząd Dróg poinformował również użytkownika wieczystego, że działki, którymi włada, zlokalizowane przy ul. (...) i al. (...), części z nich są zajęte pod pas drogowy tych ulic. Zatwierdzenie nr (...) Prezydenta Miasta K. obejmuje projekt stałej organizacji ruchu przy ul (...). Zarząd Dróg zwrócił również PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. notę korygującą stojąc na stanowisku, że pełni rolę zarządcy ul (...), która wraz z ze znajdującą się na niej zatoką postojową oraz chodnikiem stanowi ogólnodostępną drogę publiczną kategorii publicznej, nie ma zatem żadnych podstaw do obciążenia zarządcy drogi jakimikolwiek płatnościami. Granice pasa drogowego ul. (...) nie zostały wyznaczone, dlatego Prezydent Miasta K. decyzją nr (...) r. z 14 września 2022 r. zatwierdził z urzędu podział nieruchomości składającej się z m.in. z działek (...), i co do tej decyzji toczy się obecnie postępowanie administracyjne: decyzja podziałowa na skutek odwołania została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nowa organizacja ruchu przy ul. (...) została wprowadzona w dniu 30 lipca 2021 r. Wprowadzona nowa organizacji ruchu nie zmieniła dojazdu do parkingu należącego do użytkownika wieczystego - PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. Zasady zarządu drogami dotyczą nie tylko samej powierzchni drogi, ale również pasa drogowego, na który się składa jezdnia, zatoki, chodniki, a także wszystkie elementy potrzebne do zarządzania drogą, np. oświetlenie powinno się znaleźć w pasie drogowym drogi publicznej. Do pasa ruchu drogowego należy również zatoka parkingowa, na której są miejsca parkingowe, oraz jest to chodnik. W przypadku działki (...) chodnik wchodzi w zakres drogi publicznej do połowy. Ogólną zasadą jest to, że można ustanowić pas drogowy na działce stanowiącej własność prywatną. Za ochronę pasa drogowego odpowiada zarządca drogi i to zarządca drogi wyznacza pas drogowy (w K. zarządcą jest Prezydent Miasta K., który wykonuje zarząd za pomocą jednostki miejskiej – Zarządu Dróg Miasta K.). Wyznaczenie pasa drogowego jest i określenie jego granic to zadanie Zarządu Dróg Miasta K.. Miejski Inżyniera (...) występuje do Zarządu Dróg Miasta K. o wyznaczenie przebiegu granic pasa drogowego, który wyznacza na mapie pas drogowy drogi publicznej. Natomiast sam projekt organizacji ruchu podpisuje dyrektor Miejskiego Inżyniera (...), a jego realizacji dokonuje Zarząd Dróg Miasta K., lub w praktyce może ją zlecić do wykonania firmie zewnętrznej. Sam geodezyjny podział działek, w celu wyznaczenia na nich granic pasa drogowego zlecono w 2022 r. Jeśli chodzi o pas drogi publicznej, żeby kwestie bezpieczeństwa były spełnione, a miejsca postojowe tak wyznaczone i muszą być ogólnodostępne, żeby samochody mogły się zatrzymywać, a piesi mieli się gdzie poruszać i nie musieli wchodzić na jezdnię. W przypadku wyznaczonego pasu drogowego przy ul. (...) przy działce będącej w zarządzie wieczystym PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. wchodzi tylko część chodnika. Projekt nowej organizacji ruchu przewidywał usunięcie znaków stanowiących o płatnym parkingu, znajdujących się w zatoce parkingowej, a należących do PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K., oraz zamontowanie znaków mówiących o strefie płatnego parkowania, wraz z montażem słupków blokujących, a głównym zadaniem było wyznaczenie płatnych miejsc postojowych w strefie. Nowe znaki o symbolu D-18 to znaki wyznaczające początek i koniec parkingu, zostały również zamontowane słupki blokujące na całej długości tego parkingu, aby uniemożliwić wjazd pojazdów na chodnik, wykonanie celem zabezpieczenia słupkami tak, aby piesi mieli zapewniony ciąg pieszy zgodnie przepisami, tj. minimum 2 metry. Jeśli chodzi o ochronę pasa drogowego, odpowiada za to zarządca drogi – w przypadku dróg publicznych na terenie miasta K. jest to Zarząd Dróg Miasta K.. Zakres pasa drogowego zastał wyznaczony na mapie przygotowanej przez dział geodezji Zarządu Dróg Miasta K., która została przekazana następnie do Wydziału Miejskiego Inżyniera (...) w celu sporządzenia projektu. Pas drogowy obejmuje jezdnię, zatokę i część chodnika na wysokości posesji PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. W K. są analogiczne sytuacje, kiedy pas drogowy wchodzi w grunty prywatne. Opracowanie wizualizacji przebiegu pasa drogowego następuje w oparciu o mapę zasadniczą, posiłkowo mapę i zdjęcia lotnicze z różnych lat, w oparciu o pozyskane materiały kartograficzne i dokumentację geodezyjno-prawną z zasobów Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, który w przypadku miasta K. prowadzony jest przez Grodzki Ośrodek (...). Zarząd Dróg jako jedyny jest uprawniony do inwestycji w obszarze drogi publicznej. W przypadku spornej zatoki postojowej nie była wydana decyzja lokalizacyjna. Wyznaczenie granicy pasa drogowego jest czynnością techniczną i kwestie własnościowe nie mają dla znaczenia dla jego wyznaczenia. Ustawa nie ogranicza obowiązków zarządcy drogi – Zarządu Dróg Miasta K. wyłącznie do obszarów stanowiących wyłączną własność Skarbu Państwa. Obecnie pas drogowy przy ul. (...) posiada wyznaczoną linię graniczną. Zasiąg przestrzenny pasa drogowego wyznacza nim obszar zajęcia danej przestrzeni pod infrastrukturę drogową zdefiniowaną przepisami ustawy o drogach publicznych. W oparciu o tak ustalony i oceniony stan faktyczny Sąd uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W opinii Sądu Rejonowego działania podjęte przez Zarząd Dróg Miasta K. wprowadzające na działkach przylegających do ulicy (...) w K. strefę płatnego parkowania były legalne i prawidłowe. Ulice te jako drogi publiczne stanowią rzeczy wyłączone z obrotu prawnego, nie mogą być zatem przedmiotem samoistnego posiadania w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Kwestia pobierania przez stronę pozwaną z tytułu parkowania pojazdów w strefie płatnego postoju jest wtórna, pochodna od doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w zakresie zarządu pasem drogowym ulicy (...). Stronie powodowej nie przysługuje żadne prawo do pobierania pożytków z części pasa drogowego drogi publicznej. Sąd zaznaczył, że jakkolwiek strona powodowa jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości składającej się z działki nr (...), to jednakże jej prawo musi ustąpić przed prawem trwałego zarządu sprawowanego nad pasem drogowym przez stronę pozwaną. Sąd zwrócił uwagę, że przedmiotem niniejszego postępowania nie była kwestia naruszenia posiadania przez Zarząd Dróg Miasta K. działek nad którymi rozciąga się władztwo użytkownika wieczystego, którego przedmiotem władania są działki przylegające do ulicy (...) w K., ale zasadność dochodzonej zapłaty za bezumowne korzystanie. Sąd podzielił przy tym stanowisko, zgodnie z którym nie zachodzi bezumowne korzystanie, jeżeli zarządca drogi wykonuje zadania wynikające z zarządu drogami publicznymi na działkach tworzących pas drogowy, a wyznaczenie pasa drogowego może nastąpić bez względu na to czyją własność (użytkowanie wieczyste) stanowi działka drogowa (wraz z pasem drogowym). W realiach niniejszej sprawy nie można uznać, iż Gmina Miejska K. uzyskała korzyść majątkową w związku z wprowadzeniem strefy płatnego parkowania, tudzież, aby pozbawiła jej strony powodowej, ponieważ ma prawo do wprowadzania urządzeń dotyczących tej strefy. W ten sposób bowiem wykonuje władztwo wynikające z prowadzonego zarządu drogami publicznymi na terenie miasta K.. Jedynie Zarząd Dróg Miasta K., zgodnie z przepisami, jest odpowiedzialny za organizację ruchu na terenie dróg publicznych, a sama organizacja ruchu ma na względzie m.in. zapewnienie bezpieczeństwa. Jako zarządca ma obowiązek zapewniać odpowiednią ilość miejsc postojowych, w oparciu o zasady i parametry ich wyznaczania. Na drogach publicznych jedynie zarządca drogi jest uprawniony do montażu znaków drogowych. Przestrzeń drogi publicznej jest terenem ogólnodostępnym i w takim zakresie działa również strefa płatnego parkowania, która jest tworzona nie na poszczególnych działkach, tylko w obszarze dróg publicznych. Z mocy prawa to zarządca drogi – w tym wypadku Prezydent Miast K. wykonujący trwały zarząd za pomocą jednostki miejskiej Zarządu Dróg Miasta K. jako jedyny jest uprawniony do inwestycji w obszarze drogi publicznej. W przypadku spornej zatoki postojowej nie była wydana decyzja lokalizacyjna, co oznacza, że PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. nie miało upoważnienia do tworzenia prywatnego parkingu na terenie zatoki parkingowej zlokalizowanej przy ul. (...) w K., a tym samym włączenie jej przez zarządcę drogi – jednostkę miejską Zarządu Dróg Miasta K. w strefę płatnego parkowania i pobieranie w związku z tym opłaty za parkowanie, nie spełniało – zdaniem Sądu - przesłanek bezumownego korzystania z działek oddanych w użytkowanie wieczyste PHU (...) sp. z o.o. z siedzibą w K..

Apelację od powyższego wyroku wniosła strona powodowa, zaskarżyła go w całości, zarzucając mu:

1.  nierozpoznanie istoty sprawy (art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 386 k.p.c.);

2.  naruszenie art. 225 k.c. poprzez uznanie, że korzystanie przez pozwanego z nieruchomości, której użytkownikiem wieczystym jest powód, nie nosi cech bezumownego korzystania z nieruchomości, podczas gdy już z treści obowiązującego aktu prawnego, tj. decyzji Wojewody (...) wynika, że decyzja ta spowodowała nabycie przez stronę powodową użytkowania wieczystego całej działki nr (...), oraz nieodpłatnie prawa własności dróg, chodników i placów utwardzonych, co znalazło następnie odzwierciedlenie w księdze wieczystej, co zostało potwierdzone również w treści uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z dnia 19 listopada 2021 r. sygn. akt I C 1174/21 /S oraz uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II Cz 487/22;

3.  naruszenie art. 233 k.c. poprzez uznanie, że Powód nie miał upoważnienia do tworzenia prywatnego parkingu na terenie zatoki parkingowej przy ul. (...) w K., podczas gdy uprawnienie to wynika bezpośrednio z treści art. 233 KC oraz z decyzji Wojewody (...) i umowy o oddanie do odpłatnego korzystania z mienia Skarbu Państwa sporządzonej przed notariuszem A. U. w jego Kancelarii Notarialnej w K. w dniu 24 października 1996 r., Rep A nr (...);

4.  naruszenie art. 327 ¹ § 1 pkt. 2 k.p.c. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia prawnego zaskarżonego wyroku;

5.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 140 k.c. poprzez pominięcie okoliczności, iż prawo użytkowania wieczystego podlega takiej samej ochronie jak prawo własności, co wynika z ukształtowania treści prawa użytkowania wieczystego (art. 233 k.c.) analogicznie jak treści prawa własności (art. 140 k.c.);

6.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., tj. zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez uznanie zeznań wszystkich świadków i stron za wiarygodne oraz jednoczesne wyciągnięcie wniosków sprzecznych z treścią tych zeznań,

7.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., tj. zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez pominięcie okoliczności związanych z dokonaniem przez stronę Pozwaną demontażu znaków drogowych należących do Powoda i zamontowania własnych znaków i słupków, tj. braku zawiadomienia Powoda o planowanych działaniach oraz ich dokonanie w asyście Policji, podczas gdy powyższe okoliczności budzą wątpliwości co do legalności działań podejmowanych przez Pozwanego, 

8.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., tj. zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez brak rozróżnienia okoliczności, że Pozwany nie tylko bezpodstawnie zajął część przedmiotowej nieruchomości jako mającą stanowić część pasa drogowego, ale również rozpoczął pobieranie opłat z tytułu parkowania na przedmiotowej nieruchomości, które to prawo przysługuje wyłącznie Powodowi jako użytkownikowi wieczystemu,

9.  naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., tj. zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz uchybienie zasadom doświadczenia życiowego, a także sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że Pozwany miał prawo włączenia części nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste Powodowi w strefę płatnego parkowania,

10.  naruszenie art. 365 § 1 k.p.c., poprzez naruszenie zasady związania orzeczeniem sądu, tj. postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II Cz 487/22.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego; ewentualnie o zmianę orzeczenia w całości poprzez uwzględnienie powództwa w całości, a także o zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kosztów postępowania za I instancję i II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty;

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Za niezasadny Sąd Okręgowy uznał podniesiony w apelacji zarzut nierozpoznania istoty sprawy, który wywodzony był z faktu wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z art. 327 ^{( 1)} § 1 k.p.c. uzasadnienie wyroku powinno zawierać: wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, obejmującej ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku nie polega na przytoczeniu przepisów prawa, lecz na wskazaniu, dlaczego sąd zastosował określony przepis i w jaki sposób wpłynął on na rozstrzygnięcie sprawy (zob. wyrok SN z 28.6.2001 r., I PKN 498/00, OSNP Nr 9/2003, poz. 222 oraz wyrok SN z 23.1.1998 r., I PKN 501/97, OSNP Nr 1/1999, poz. 15). W orzecznictwie przyjmuje się, że sporządzenie uzasadnienia w sposób nie w pełni odpowiadający stawianym mu wymaganiom może stanowić usprawiedliwioną podstawę środka zaskarżenia wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada wszystkich koniecznych elementów (zob. wyrok SN z 9.3.2006 r., I CSK 147/05), bądź przedstawione w nim motywy nie pozwalają na przeprowadzenie kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia (zob. wyrok SN z 4.1.2007 r., V CSK 364/06; wyrok SN z 5.10.2005 r., I UK 49/05, MoPr Nr 4/2006; wyrok SA w Katowicach z 10.4.2003 r., I ACa 1137/02; wyrok SN z 7.5.2002 r., I CKN 105/00; wyrok SN z 26.11.1999 r., III CKN 460/98, OSNC Nr 5/2000, poz. 100; wyrok SN z 22.4.1999 r., II UKN 363/98, MoP Nr 10/1999 oraz wyrok SN z 27.1.1999 r., II UKN 437/98, OSNP Nr 6/2000, poz. 245).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przyczyną oddalenia powództwa było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodzi przypadek bezumownego korzystania, bowiem strona pozwana wykonuje swoje obowiązki jako zarządca drogi w oparciu o istniejący z mocy prawa trwały zarząd. Pomimo zatem, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał w uzasadnieniu żadnego przepisu prawa zaskarżone orzeczenie poddaje się kontroli, bowiem jednoznacznie z niego wynika, jakie motywy stały za oddaleniem powództwa.

Sąd Okręgowy co do zasady podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, przyjmując je również za podstawę własnego rozstrzygnięcia z wyjątkiem jednak tych ich fragmentów, które odnosiły się do możliwości ustanowienia pasa drogowego na nieruchomości prywatnej i braku jakiegokolwiek znaczenia kwestii własności dla wyznaczenia takiego pasa. W tym tylko zakresie Sąd Okręgowy uznał zasadność zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Zakwestionowane przez Sąd Okręgowy ustalenia dotyczą w istocie kwestii oceny prawa, która zarezerwowana jest dla sądu orzekającego, co wyklucza możliwość czynienia ustaleń w tym względzie na podstawie zeznań świadków, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 227 k.p.c. przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. W świetle brzmienia tego przepisu przedmiotem dowodu są fakty (twierdzenia o faktach), którymi są wszelkiego rodzaju zjawiska i zdarzenia oznaczone w czasie i przestrzeni, byłe lub współczesne, a także stany świata zewnętrznego i stany psychiczne. Prawo co do zasady nie powinno być przedmiotem dowodu w myśl zasady iura novit curia. Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość prowadzenia dowodów, w szczególności dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia treści prawa obcego lub obcej praktyki sądowej (art. 51a § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych).

W pozostałym zakresie zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie był uzasadniony. W ramach tego zarzutu strona powodowa kwestionuje nie tyle ustalenia Sądu pierwszej instancji, ile wyciągnięte z tych ustaleń wnioski (co do możliwości wykorzystywania przez stronę powodową nieruchomości w celu urządzenia parkingu i ochrony prawa użytkowania wieczystego na równi z prawem własności), a w dalszej kolejności dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dochodzonego roszczenia. Zarzut ten dotyczy w istocie błędu subsumpcji, a więc błędu w podciąganiu konkretnego stanu faktycznego pod abstrakcyjny stan faktyczny zawarty w normie prawnej i w związku z tym dotyczy naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie bądź niezastosowanie (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 lutego 2002 r., II UKN 3/01, LEX nr 560559; z dnia 19 lutego 2002 r., II UKN 202/01, LEX nr 564470; z dnia 9 kwietnia 2008 r., V CSK 520/07, LEX nr 577239; z dnia 15 lipca 2010 r., IV CSK 138/10, LEX nr 621347; z dnia 18 maja 2012 r., IV CSK 496/11, LEX nr 1243073 oraz z dnia 5 września 2012 r., IV CSK 91/12, LEX nr 1275009), w tym wypadku jest to zarzut naruszenia art. 225 k.c.

Przechodząc do oceny tego zarzutu nie sposób jest odeprzeć stanowiska apelacji, która trafnie wskazuje, że w oparciu o decyzję Wojewody (...) z dnia 25 czerwca 1993 roku ((...) (...)) oraz akt notarialny Rep. A Nr (...) jest ona użytkownikiem wieczystym działek (...) oraz właścicielem budynku, drogi, chodnika i placów utwardzonych, które bezpośrednio graniczą z ulicą (...) i aleją (...), co zostało ujawnione w księdze wieczystej. Decyzja, na którą powołuje się strona powodowa stwierdza nabycie przez jej poprzednika prawnego z dniem 5 grudnia 1990 roku prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Podstawę wydania tej decyzji stanowił art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 roku, Nr 79, poz. 464 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego (ust. 1). Z kolei budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie własności przez te osoby następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych (ust 2). W świetle ustępu 3 powołanego przepisu nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust. 1, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali, o których mowa w ust. 2, stwierdza się decyzją wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub decyzją zarządu gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.

Nabycie użytkowania wieczystego na podstawie powyższych przepisów następowało z mocy prawa, a zatem decyzja Wojewody miała charakter deklaratoryjny. W prowadzonym przez Wojewodę postępowaniu administracyjnym następowała weryfikacja skutku nabycia użytkowania wieczystego, w tym fakt pozostawania gruntów Skarbu Państwa w zarządzie państwowej osoby prawnej – poprzednika prawnego strony powodowej, zaś tryb dokumentowania przez państwowe osoby prawne przysługiwania im w dniu 5 grudnia 1990 roku prawa zarządu konkretnych nieruchomości i budynków został uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97). Nabycie użytkowania wieczystego następowało z zastrzeżeniem nienaruszania praw osób trzecich do nieruchomości, rozumianego w ten sposób, iż prawa majątkowe tych osób stanowiły przeszkodę w nabyciu przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego nieruchomości pozostającej w jej zarządzie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 1995 r., III ARN 8/95, OSNAPiUS 1995, Nr 18, poz. 223). Przeprowadzenie postępowania administracyjnego, zmierzającego do weryfikacji przesłanek uzyskania prawa, było zatem konieczne dla rozstrzygnięcia, czy z mocy ustawy nastąpił skutek nabycia użytkowania wieczystego przez państwową osobę prawną.

Zarzut strony pozwanej, która kwestionuje spełnienie przesłanek wynikających z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości tj. faktu pozostawania spornej części nieruchomości w zarządzie poprzednika prawnego strony powodowej zmierza w istocie do zakwestionowania skutków decyzji administracyjnej, której treścią Sąd w niniejszej sprawie jest związany.

W orzecznictwie bowiem za ugruntowany uznać należy pogląd, że sąd w postępowaniu cywilnym nie jest uprawniony do kwestionowania prawidłowości i skutków decyzji administracyjnej, choćby w jego ocenie była wadliwa, z wyjątkiem decyzji dotkniętych tzw. bezwzględną nieważnością (nieistniejących), tzn. wydanych przez władzę oczywiście niewłaściwą lub bez zachowania jakichkolwiek przepisów postępowania albo z oczywistym naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Związanie sądu cywilnego decyzją administracyjną dotyczy zawartego w decyzji (jej osnowie, sentencji) rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa lub stosunku prawnego, z uwzględnieniem granic podmiotowych i przedmiotowych tego rozstrzygnięcia, zatem okoliczność, że sąd musi respektować wynikający z decyzji administracyjnej stan prawny nie może budzić wątpliwości (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 9 października 2007 r., III CZP 46/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 30 oraz uchwały Sądu Najwyższego: z 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981, nr 8, poz. 142; z 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985, nr 8, poz. 108; z 8 września 2011 r., III CZP 42/11, OSNC 2012, nr 2, poz. 17, oraz wyroki Sądu Najwyższego: z 10 lutego 2012 r., II CSK 326/11; z 26 września 2014 r., IV CSK 724/13; z 13 sierpnia 2015 r., I CSK 592/14; z 16 listopada 2016 r., I CSK 754/15).

Podzielając ten pogląd przyjąć należało, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę związany jest decyzją Wojewody (...) z dnia 25 czerwca 1993 roku. W sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjmowania, by decyzja ta była decyzją dotkniętą tzw. bezwzględną nieważnością (nieistniejącą). Nawet jeżeli – co zarzuca pozwana Gmina – jest to decyzja obarczona pewną wadą prawną, to nie jest to wada, która wpływałaby na jej bezwzględną nieważność. Oznacza to, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zobowiązany jest uznać, że strona powodowa jest użytkownikiem wieczystym spornego terenu, właścicielem posadowionego tam budynku, drogi, chodnika i placów utwardzonych, bowiem nabyła prawo użytkowania wieczystego i własności budynków i urządzeń w takim kształcie, jaki przysługiwał - na podstawie wskazanej decyzji - jej poprzednikowi prawnemu. Weryfikacja faktu pozostawania spornego gruntu w zarządzenie jej poprzednika prawnego została dokonana w postępowaniu administracyjnym.

Strona pozwana w niniejszej sprawie nie powoływała się na przysługujące jej prawo własności do spornego terenu ale zarzucała, że posiada wyłączne prawo władania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jednolity – Dz. U. z 2024 roku, poz. 320 ze zm.). W szczególności strona pozwana powoływała się na wynikający z art. 22 tej ustawy trwały zarząd.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zarząd drogi sprawuje nieodpłatny trwały zarząd gruntami w pasie drogowym. Trwały zarząd jest specyficzną instytucją prawa upoważniającą podmiot go wykonujący do posiadania i dysponowania nieruchomościami, ale nie jest zaliczony ani do praw rzeczowych, ani do praw obligacyjnych. Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest on prawną formą władania nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego odpowiednio przez państwowe jednostki organizacyjne lub samorządowe jednostki organizacyjne. W konsekwencji trwały zarząd może być ustanowiony jedynie na nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego wyłącznie na rzecz wyżej wymienionych jednostek organizacyjnych. Za taką jednostkę można uznać zarząd drogi. W orzecznictwie wyjaśniono przy tym, że art. 22 ust. 1 ustawy z 1985 r. o drogach publicznych nie wysławia expressis verbis wskazania, że zarząd drogi uzyskuje ex lege trwały zarząd gruntami w pasie drogowym, jednakże z jego treści odczytywanej łącznie z unormowaniem zawartym w art. 21 ust. 1 tej ustawy wynika, że powstanie tego zarządu nie jest uwarunkowane wydaniem przez zarządcę drogi decyzji przewidzianej w art. 45 u.g.n. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2011 roku, IV CSK 509/10, nie publik.).

W okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na treść wskazanej decyzji administracyjnej powstanie po stronie Gminy Miejskiej K. prawa zarządu w oparciu o art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie jawi się jednak jako oczywiste, skoro grunty te pozostawały w zarządzie innej państwowej osoby prawnej tj. poprzednika prawnego strony powodowej co najmniej od dnia 5 grudnia 1990 roku. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje też podstaw do przyjmowania, by Gmina Miejska K. kiedykolwiek wykonywała czynności zarządcy drogi w odniesieniu do spornego terenu. Posiadaczem tego terenu był co najmniej od 5 grudnia 1990 roku (a w rzeczywistości dużo wcześniej, co wynika z faktu wykorzystywania go do obsługi posadowionego tam budynku) poprzednik prawny strony powodowej a później sama strona powodowa. Okoliczność posiadania spornego gruntu przez stronę powodową potwierdza prawomocny wyrok wydany w sprawie o ochronę posiadania (sygn. akt II Ca 47/24). Co prawda w nocy z 31 lipca na 1 sierpnia 2021 roku Gmina Miejska K. zajęła sporny teren ale wobec przywrócenia stronie powodowej jego posiadania wskazanym wyrokiem, jej posiadanie należy uznać za nieprzerwane (art. 345 k.c.). Wyrokiem tym w zakresie, w jakim orzeka o przywróceniu stronie powodowej posiadania spornego gruntu Sąd w niniejszej sprawie jest związany (art. (art. 365 § 1 k.p.c.).

Nawet jednak, gdyby uznać, jak wskazuje to strona pozwana, że przysługuje jej do spornego terenu prawo trwałego zarządu, to jednocześnie - wobec treści wskazywanej decyzji administracyjnej – do spornego terenu, którego właścicielem jest Skarb Państwa tytuł prawny (użytkowanie wieczyste) przysługuje również stronie powodowej, co oznacza, że w tym zakresie istnieje kolizja dwóch praw: prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności drogi i chodnika (jako urządzeń wzniesionych na gruncie), które przysługuje stronie powodowej oraz prawo nieodpłatnego trwałego zarządu, które przysługuje stronie pozwanej, jako zarządcy drogi.

Zgodnie z art. 233 k.c. w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. W orzecznictwie wyjaśniono, że użytkowanie wieczyste jest prawem rzeczowym pośrednim między prawem własności a prawami rzeczowymi ograniczonymi, do którego stosuje się w drodze analogii odpowiednie przepisy o własności w materii nieuregulowanej w przepisach o użytkowaniu wieczystym, w szczególności o wykonywaniu, ochronie, nabyciu w drodze zasiedzenia (por. uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 11 grudnia 1975 r. - zasada prawna, III CZP 63/75, OSNCP 1976, nr 12, poz. 259). Wskazuje się, że prawo użytkowania wieczystego jest prawem zawierającym w sobie elementy zarówno ograniczonego prawa rzeczowego, jak i własności. Okoliczność ustanowienia tego prawa na rzeczy cudzej stanowi o jego podobieństwie do ograniczonych praw rzeczowych. Jednak bardzo szeroki zakres, w jakim użytkownik dysponuje rzeczą oddaną mu w użytkowanie, zdecydowanie świadczy o jego zbieżności z prawem własności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2016 r., III CSK 249/15, LEX nr 2022544).

Z kolei, zgodnie z art. 50 ustawy o gospodarce nieruchomościami do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu. Zgodnie z art. 252 k.c. treścią prawa użytkowania jest prawo do używania rzeczy i pobierania pożytków. Jest ono prawem niezbywalnym (art. 254 k.c.). Do jego ochrony stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności (art. 251 k.c.). Nie może być jednak wątpliwości co do tego, że prawo to jest prawem „słabszym” od prawa użytkowania wieczystego, które jest prawem najbardziej zbliżonym do prawa własności. Zatem w kolizji prawa użytkowania wieczystego z prawem trwałego zarządu, do którego odpowiednio stosuje się przepisy o użytkowaniu, prymat należy przyznać prawu użytkowania.

W toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji strona pozwana powoływała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2017 roku, I CSK 463/16, LEX nr 2329036, w uzasadnieniu, którego Sąd ten wskazał, że odpowiednie stosowanie do ochrony prawa użytkowania wieczystego przepisów o ochronie własności prowadzi do wniosku, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości stanowiącej część pasa drogi jest nieuzasadnione. W związku z tym – jak przyjął Sąd Najwyższy - nie można bowiem przyjąć, że strona pozwana, która, w okresie objętym żądaniem pozwu, była ustawowo obowiązana do wykonywania obowiązków zarządcy, bezprawnie władała gruntem zajętym pod pas drogi.

Pomijając kwestię także odpowiedniego stosowania do ochrony trwałego zarządu przepisów o użytkowaniu a przez to również odpowiedniego stosowania przepisów o ochronie własności, co Sąd Najwyższy całkowicie pominął w powołanym wyroku, stanowisko to w sferze argumentacji prawnej jest niezwykle lakoniczne. Nie dostrzega ono wskazanej już kolizji dwóch praw do gruntu Skarbu Państwa, z których jedno tj. użytkowanie wieczyste jest prawem najbardziej zbliżonym do prawa własności oraz całkowicie pomija to, że w odpowiednim postępowaniu, zakończonym decyzją administracyjną zbadano przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego, w tym pozostawania spornego gruntu nie w gestii zarządcy drogi ale przedsiębiorstwa państwowego. Podkreślić również należy, że okoliczności niniejszej sprawy są inne, niż te w oparciu, o które został wydany powołany wyrok Sądu Najwyższego.

Po pierwsze, nie można w okolicznościach niniejszej sprawy przyjmować, że w okresie objętym żądaniem pozwu strona pozwana wykonywała w odniesieniu do spornego gruntu zadania zarządcy drogi, skoro jego posiadaczem była strona powodowa. Posiadanie strony powodowej zostało co prawda przerwane ale wobec jego przywrócenia prawomocnym wyrokiem należy je uznać jako nieprzerwane (art. 345 k.c.).

Po drugie, inaczej niż było w sprawie, którą rozpoznawał Sąd Najwyższy, w niniejszej sprawie strona powodowa wykazała zarówno to, że uzyskiwała ona korzyści z tego gruntu w okresie poprzedzającym wniesienie pozwu, jak również to, że korzyści takie uzyskiwała w okresie objętym żądaniem pozwu strona pozwana, która w tym miejscu urządziła parking płatny i pobierała z tego tytułu opłaty, a zatem korzystała z niego dokładnie w taki sposób jak strona powodowa, czerpiąc z niego pożytki.

Ostatecznie zwrócić należy uwagę, że zaaprobowanie poglądu, w którym strona powodowa, dysponująca tytułem prawnym do spornego gruntu, pozbawiona zostaje prawa korzystania z niego i wynikającego z niego prawa pobierania pożytków stanowiłoby naruszenie wynikającej z art. 21 Konstytucji ochrony prawa własności i oznaczałoby w istocie dokonanie wywłaszczenia bez żadnego odszkodowania, czemu sprzeciwia się właśnie art. 21 ust.1 Konstytucji. Dodać przy tym należy, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wywłaszczenie rozumie się szeroko i obejmuje ono nie tylko prawa własności ale również prawo użytkowania wieczystego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 roku, SK 39/15).

W świetle powyższego powództwo w ocenie Sądu Okręgowego zasługiwało na uwzględnienie, a zarzut naruszenia art. 225 k.c. uznać należy w tych okolicznościach za trafny. Strona pozwana, wskutek zajęcia spornego terenu, jest obowiązana do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z niego w okresie objętym pozwem.

Strona pozwana nie wypowiedziała się w toku postępowania o wskazanych przez stronę powodową faktach wskazujących na utratę możliwości uzyskania dochodu ze spornego gruntu w kwocie 45 360 zł (6480 zł miesięcznie), co skutkować musiało uznaniem tych faktów za przyznanych na podstawie całokształtu okoliczności sprawy (art. 230 k.p.c.). Poza wszelkim sporem pozostaje to, że w okresie poprzedzającym dochodzony pozwem okres strona powodowa wykorzystywała sporny grunt na płatny parking. W taki też sposób grunt ten wykorzystywała strona pozwana w okresie objętym żądaniem pozwu. Biorąc te okoliczności pod rozwagę, jak również miejsce usytuowania parkingu w pobliżu wielu urzędów, w tym sądów i ograniczonej przestrzeni do parkowania w tym rejonie, niewypowiedzenie się przez stronę pozwaną w tej kwestii uznać należało za przyznanie tej okoliczności, co eliminowało potrzebę prowadzenia dowodu z opinii biegłego.

W świetle powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmieniając zaskarżony wyrok i uwzględniając powództwo w całości. Zmiana rozstrzygnięcia co do istoty skutkowała zasądzeniem na rzecz strony powodowej kosztów procesu za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. Na zasądzoną tytułem kosztów kwotę 5885 zł złożyła się opłata od pozwu w kwocie 2268 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika wraz z opłatą skarbową w kwocie 3617 zł.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. Na zasądzoną tytułem tych kosztów kwotę 4068 zł złożyła się opłata od apelacji w kwocie 2268 zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1800 zł.