Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Krakowie

Formularz UK 1

Sygnatura akt

VI K 28/19

Je ż eli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niekt ó rych czyn ó w lub niekt ó rych oskar ż onych, s ą d mo ż e ograniczy ć uzasadnienie do cz ęś ci wyroku obj ę tych wnioskiem. Je ż eli wyrok zosta ł wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo je ż eli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygni ę cie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, s ą d mo ż e ograniczy ć uzasadnienie do informacji zawartych w cz ęś ciach 3–8 formularza.

1.  USTALENIE FAKTÓW

1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.

T. D.

została uznana za winną tego, że w okresie od dnia 27 listopada 2015 roku do dnia 16 kwietnia 2016 roku w K. i S. woj. (...), działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągniecia korzyści majątkowej doprowadziła Z. J. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci całego majątku o wartości nie mniejszej niż 289 600 złotych, stanowiącego mienie znacznej wartości, poprzez wykorzystanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranych działań na szkodę S. J. (1) i M. J. (1), a w szczególności poprzez zawarcie w dniu 27 listopada 2015 roku umowy dożywocia aktem notarialnym repertorium A nr (...) dotyczącej lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ulicy (...) o wartości nie mniejszej niż 280 000 złotych, oraz poprzez zawarcie umowy darowizny w dniu 16 kwietnia 2016 roku samochodu osobowego marki S. (...) nr rej. (...) o wartości nie mniejszej niż 9600 złotych, czym wyczerpała znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1.  Z. J. ze związku małżeńskiego z pierwszą żoną posiadał dwóch synów: S. urodzonego w roku(...) i M. urodzonego w roku (...). Od żony odszedł w roku (...), po czym nastąpił rozwód, i od tego czasu, aż do roku (...), kiedy Z. J. dowiedział się o chorobie nowotworowej byłej żony, nie kontaktował się z synami. Od tej daty doszło do nawiązania kontaktu ojca z synami, i kontakt ten był utrzymywany do chwili udaru Z. J.. Mając kontakt z ojcem, S. i M. nawiązali go również z babką ojczystą.

Zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

zeznanie M. S. (1)

981v- 982 t. VI

992-992v t. VI

1050 t. VI, 334v t. II

2.  Po tym jak Z. J. opuścił rodzinę, to związał się z T. D., z którą był w związku konkubenckim aż do czasu, kiedy zawarł z nią związek małżeński (...).).

zeznanie S. J. (1)

zeznanie L. S. (1)

zeznanie J. P. (1)

zeznanie S. K. (1)

982  t. VI

1056 t. VI

1066v t. VI, 221 t. II

1054 t. VI

3.  T. D. zajmowała się zawodowo zarządzaniem nieruchomościami, a Z. J. - z zawodu elektryk, prowadząc w tym zakresie własną działalność gospodarczą, świadczył swoje usługi na rzecz nieruchomości zarządzanych przez T. D., jako jej zleceniobiorca.

Zeznanie S. J. (1)

Zeznanie H. S.

982v t. VI

1070 t. VI

4.  Między Z. J. a T. D. w okresie 2011-2012r. dochodziło do nieporozumień. Głównym tego powodem była relacja Z. J. z jego matką, co było przedmiotem krytyki T. D., która w sposób bardzo wulgarny wypowiadała się na temat matki Z. J., jak i jego samego. Z. J. nagrywał rozmowy telefoniczne z T. D., o czym ona wiedziała. Rozmowy te zostały ujawnione przez synów Z. J. w jego telefonie komórkowym, w którego posiadanie weszli odbierając go z depozytu szpitalnego, po tym jak trafił on tam po udarze. Rozmowy zostały przez nich zgrane na płytę CD, bez ingerowania w ich treść. Przed udarem Z. J. nie mówił synom, że nagrywa rozmowy z T. D.. Nie skarżył się synom na jej zachowanie, a jedynie czasami byli oni świadkami jego rozmów przez telefon i wtedy słyszeli krzyki T. D.. T. D. nie kwestionowała treści tych nagrań.

Zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

rozmowy na płycie CD

982-982v t. VI, 114v t. I, i 760v t. IV

991v t. VI

167v t. I, 376 t. II

5.  W miesiącu lutym (...) zmarła matka Z. J.. Do śmierci zamieszkała ona w mieszkaniu przy ul. (...) w K., które uprzednio przekazała Z. J. posiadając w nim służebność dożywocia.

zeznanie S. J. (1)

982v-983 t. VI

6.  W dniu (...) Z. J. przeszedł udar mózgu. W związku z tym był on leczony, kolejno: w Szpitalu (...) w K. na Oddziale Intensywnej Terapii, a następnie na Oddziale Neurologicznym, w szpitalu im. J. D. w K. na Oddziale Neurologicznym, Oddziale Chorób W. i Oddziale (...), z którego w dniu(...)., został zabrany przez T. D. - bez poinformowania o tym lekarza, i bez porozumienia z jego synami - do jej domu, znajdującym się na terenie (...) w S..

zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

dokumentacja z leczenia szpitalnego

zapis w dokumentacji z leczenia

983 t. VI,

989v-990 t. VI

378-632 t. III, 632- 686 t. IV

554 t. IV

7.  Pod tym adresem Z. J. przebywał aż do śmierci. Tam miały miejsce wizyty domowe lekarza rodzinnego T. B. (1), pielęgniarki B. B. i rehabilitanta A. B. (1). Przychodziły tam też w odwiedziny: S. K. (1) i J. P. (1) - znajome T. D.. W dniu 12 maja 2016r wizytę złożyła tam M. R. (1)-pracownik socjalny Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy (...) w S.. Podczas tej wizyty nie nawiązała kontaktu ze Z. J., który nie odpowiadał na jej pytania tylko kiwał głową, i całość potrzebnych danych zebrała od T. D.. Na terenie działek Z. J. był widywany przez innych użytkowników działek.

zeznanie T. B. (1)

zeznanie B. B.

zeznanie A. B. (1)

zeznanie M. R. (1)

zeznanie S. K. (1)

zeznanie A. M.

zeznanie J. P. (1)

1002v-1003 t. VI

1040v-1041 t. VI

995-995 t. VI

1042-1043 t. VI, 337 t. II, 870 t. V

1055 t. VI

1068v-1069v t. VI

1066v t. VI

8.  T. D. w tym czasie mówiła różnym osobom, że synowie Z. J. nie interesują się nim.

zeznanie M. R. (1)

zeznanie R. G. (1)

zeznanie D. C. (1)

zeznanie S. K. (1)

zeznanie S. G. (1)

870 t. V

1038v t. VI

1001v-1002 t. VI

1054v -1055. VI

217v-218 t. II

9.  Jeszcze w czasie pobytu Z. J. w szpitalu, jego synowie udali się po poradę do (...) w K., gdzie m.in. uzyskali informację o możliwości umieszczenia Z. J. w Domu Pomocy Społecznej ( (...)), jak też o możliwości wystąpienia z wnioskiem do Sądu o jego ubezwłasnowolnienie. Podczas pobytu w szpitalu im. D., miała miejsce konsultacja psychiatryczna dokonana przez T. K. (1), na zlecenie lekarza prowadzącego, w celu ustalenia czy Z. J. może świadomie podjąć decyzję o umieszczeniu go w Zakładzie (...) (ZOL). W dniu 1 lipca 2015r. T. K. (1) stwierdziła, że Z. J. nie może świadomie wyrazić zgody na powyższe. Kolejny raz taka konsultacja została jej zlecona w dniu 12 sierpnia 2015r., celem ustalenia czy Z. J. może świadomie wyrazić zgodę na umieszczenie go (...). T. K. (1) stwierdziła, że Z. J. świadomie odmawia umieszczenia go w takiej placówce.

zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

zeznanie D. C. (1)

zeznanie R. G. (1)

zeznanie T. K. (1)

zapis z konsultacji

zapis w dokumentacji z leczenia szpitalnego

986- 987 t. VI

990v t. VI

1000-1002 t. VI

1038v -1040t. VI

1051v-1053 t. VI

470 t. III

553 t. IV

10.  Po około miesiącu czasu pobytu Z. J. w szpitalu, jego synowie rozpoczęli prace remontowe w mieszkania przy ul. (...) w K.. Wtedy też weszli w posiadanie rzeczy będących własnością ich ojca, które usunęli z mieszkania na czas remontu. M. J. (1) przeparkował też jego samochód marki S. (...) w inne miejsce, z uwagi na prace remontowe chodnika, na którym pierwotnie stał.

zeznanie M. J. (1)

990v – 991 . VI

11.  T. D. zgłosiła zawiadomienie na Policji dot. przywłaszczenia rzeczy należących do Z. J.. W toku prowadzonych czynności został ujawniony fakt sfałszowania dokumentu, na podstawie którego M. J. (1) dokonał zawieszenia działalności gospodarczej ojca. Prowadzone dochodzenie o posłużenie się sfałszowanym dokumentem zakończyło się umorzeniem postępowania, z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu.

zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

kserokopie materiałów prowadzonego postępowania

zeznanie Ł. Ż. (1)

zeznanie M. J. (2)

zeznanie H. S.

984-984v t. VI, i 115 t. I

990-991 t. VI

781-821 t. IV

876 t. V, 330v t. II, 1084v-1086 t. VI

879 t. V , 329 t. II, 1102v-1103 t. VI

1071- 1071v t. VI

12.  Synowie Z. J. podjęli decyzję o wystąpieniu z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie ich ojca, lecz Sąd nie nadal wnioskowi dalszego biegu, z uwagi na brak wskazania miejsca pobytu Z. J.. Z kolejnym takim wnioskiem synowie wystąpili po uzyskaniu danych adresowych, lecz prowadzone postępowanie nie zakończyło się merytoryczną decyzją, wobec śmierci Z. J. w dniu 24 stycznia 2017r. Na potrzeby tego postępowania zostały wydane przez biegłe z zakresu psychiatrii i psychologii dwie opinie, w których biegłe zgodnie stwierdziły, że Z. J. nie jest w stanie podejmować świadomych decyzji ani kierować swoim postępowaniem.

zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

postanowienie Sądu

akt zgonu

postanowienie Sądu

opinie specjalistyczne

983v-984 t VI, i k. 115

991- 991v t. VI

254-256 t. II

50-51 t. I

854 t. V

845-853 t. V

13.  W dniu 27 listopada 2015r. Z. J. w miejscu zamieszkania, w obecności notariusza M. S. (2) zawarł umowę dożywocia z T. D. dot. mieszkania położonego przy ul. (...) w K.. Przy tej czynności był obecny zastępca notarialny M. K., który zaświadczył fakt odciśnięcia tuszowego palca przez Z. J., z uwagi na to, że nie mógł on złożyć podpisu.

zeznanie S. J. (1)

wypis z aktu notarialnego

zeznanie M. K.

984v t. VI

7-13 t. I

1026 t. VI

14.  W dniu 5 kwietnia 2016r. Z. J. zawarł związek małżeński z T. D. w Urzędzie Stanu Cywilnego w S.. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w S. po uzyskaniu informacji, że Z. J. miał udar mózgu, zażądała przedłożenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego jego zdolność do podejmowania świadomych aktów woli, i takie zaświadczenie wydał lekarz rodzinny T. B. (1). Przed udarem Z. J. deklarował, że nie ma zamiaru powtórnie się ożenić. (...) nie zostali powiadomieni o czasie i miejscu tej uroczystości, i o tym fakcie dowiedzieli się w późniejszym czasie.

zeznanie S. J. (1)

zeznanie T. B. (1)

zeznanie D. M. (1)

zeznanie A. P. (1)

983v t. VI i 985v t. VI

1003 t. VI

1028-1028v t. VI

1044v- 1045 t. VI

15.  W dniu 12 kwietnia 2016r. Z. J. w Kancelarii Notarialnej przed zastępcą notarialnym M. K. upoważnionym przez notariusza M. S. (2), sporządził testament, w którym jedynym spadkobiercą uczynił swoją żonę T. D., jednocześnie wydziedziczając swoich synów. Jako podwód wydziedziczenia zostało podane, że synowie wbrew jego woli uporczywie nie dopełniają od kilku lat względem niego obowiązków rodzinnych, oraz postępują uporczywie, sprzecznie z zasadami współżycia społecznego. Informacjami o powodzie wydziedziczenia dysponował notariusz M. S. (2).

zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. S. (2)

zeznanie M. K.

wypis z aktu notarialnego

985 t. VI

1022v,t. VI, 1023v-1024 t. VI, 1025, t. VI, 764, t. IV

1026-1027 t. VI, 773-774 t. IV

131-135 t. I

16.  W dniu 16 kwietnia 2016r. doszło do sporządzenia dokumentu o nazwie umowa darowizny samochodu marki S. (...), gdzie jako obdarowana figuruje T. D., a jako darczyńca Z. J.. Podpis w brzmieniu (...) na tej umowie nie został nakreślony przez Z. J.. W tym dokumencie wartość pojazdu została określona na kwotę 9 600 zł. Samochód ten w związku z faktem prowadzonego postępowania na skutek złożonego zawiadomienia o przywłaszczeniu, miał zostać wydany przez M. J. (1) osobie reprezentującej jego ojca, do czego – mimo umówionego spotkania w miejscu znajdowania się samochodu – nie doszło, gdyż samochód został zabrany z tego miejsca na za pomocą lawety. Samochód ten, dysponując umową darowizny,T. D. sprzedała S. G. (1) w dniu 2 lipca 2016r. za kwotę 10 000 zł.

zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

umowa darowizny

umowa sprzedaży

zeznanie S. G. (1)

opinia grafologiczna biegłego P. K.

984v-985 t. VI

992 t. VI

230 t. II

231 t. II

217v- 218 t. II, 1072-1073 t. VI

1092-1095 t. VI

17.  W dniu 13 maja 2016r. Z. J. przekazał prawa do korzystania z działki rekreacyjnej nr (...), znajdującej się w zasobach Rodzinnych (...) w S. na rzecz A. B. (1). A. B. (1) świadczył zarówno w ramach NFZ, jak i w większości prywatne usługi rehabilitacyjne na rzecz Z. J.. Za te usługi, które trwały od miesiąca września 2015r. do jego śmierci ((...).) płaciła T. D.. A. B. (1) nawiązał kontakt towarzyski ze Z. J. i był świadkiem na jego ślubie.

zeznanie S. J. (1)

zeznanie A. B. (1)

zeznanie M. W. (1)

dokumentacja dot. prawa korzystania z działki rekreacyjnej

985 t. VI

995-996 t. VI

997-998 t. VI

141-149 t. I

18.  W dniu 18 października 2016r. miała miejsce czynność wysłuchania Z. J. przez Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział XI Cywilny-Rodzinny z udziałem biegłego psychiatry i psychologa w sprawie o ubezwłasnowolnienie Z. J.. Podczas tej czynności był obecny S. J. (1) – jako wnioskodawca, który dopiero po raz pierwszy zobaczył ojca, po opuszczeniu przez niego szpitala, natomiast M. J. (1) nie widział ojca po wyjściu ze szpitala ani raz. T. D. nie dopuszczała synów Z. J. do niego, przez co nie mieli z nim kontaktu.

zeznania S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

protokół z czynności wysłuchania

983v t.

VI, 984v t. VI, 986 t. VI, i 115 t. I

990-990v t. VI, i 992v t. VI990-990v t. VI, i 992v t. VI

841-842 (odpis 843)

19.  W dniu 3 listopada 2016r. Z. J. w Kancelarii Notarialnej przed notariuszem M. S. (2) dokonał zmiany w zakresie umowy dożywocia, w ten sposób, że jako miejsce służebność dożywocia wskazał inny adres niż mieszkanie przy ul. (...) w K..

zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. S. (2)

umowa zmieniająca umowę o dożywocie oraz oświadczenie

985 t. VI

1023v-1024, t. VI

32-37, t. I

20.  W miesiącu kwietniu 2016r. po raz pierwszy zdiagnozowano u Z. J. dolegliwości ze strony pęcherza moczowego, które okazały się być nowotworem narządów moczowych.

Dokumentacja z leczenia w Przychodni w R. u lekarza T. B. (1)

407 t. III

21.  W dniu 31 stycznia 2017r. (po śmierci Z. J. w dniu 24.01.2017r.) T. D. sprzedała mieszkanie przy ul. (...) w K. na rzecz A. K. (1) za cenę 150 000 zł. Umowa sprzedaży została sporządzona w Kancelarii Notarialnej przed notariuszem M. S. (2). W chwili sprzedaży w mieszkaniu tym zamieszkiwał wówczas obywatel Ukrainy M. G., który wynajmował je najpierw od Z. J., później od T. D.. Po sprzedaży mieszkania na rzecz A. K. (1), M. G. nadal je wynajmował (formalnie od A. K. (1)), a T. D. szukała nabywcy na zakup mieszkania. Mieszkanie to było oferowane do sprzedaży m.in. w biurze (...). Do tego biura zgłosiła się K. S. (1)- pracownica Kancelarii Radcy Prawnego P., który w tamtym czasie był pełnomocnikiem M. i S. J. (1) w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, udając zainteresowanie nabyciem go. Podczas oglądania mieszkania w obecności pośrednika była obecna T. D., twierdząc, że jej właścicielką mieszkania. W trakcie rozmów odnośnie mieszkania, ani od pośrednika, ani od T. D. nie padła informacja, że właścicielem jest A. K. (1). K. S. (1) zaproponowała kwotę 280 000 zł. za zakup mieszkania, co T. D. zaakceptowała.

zeznanie S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

zeznanie A. K. (1)

zeznanie K. S. (1)

zeznanie M. S. (2)

wypis z aktu notarialnego (Repertorium A Nr (...)

korespondencja dot. zakupu mieszkania

zeznanie M. G.

zeznanie B. K. (1)

985-985v t. VI

991v t. VI

993-994v t. VI

136-137 t. I

1023v t VI

52-58 t. I

75-77 t. I

300 t. II, 359-360 t. II

202-203 t. II,

22.  T. D. nie poinformowała S. i M. J. (1) o dacie i miejscu pogrzebu ich ojca, o czym dowiedzieli się przez przypadek.

zeznania S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

984v t. VI

991v t. VI

23.  Z inicjatywy S. i M. J. (1) zostały wszczęte, i obecnie są w toku następujące postępowania:

- o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym - przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie,

- o stwierdzenie nabycia spadku po Z. J.- przed Sądem Rejonowym w Wieliczce.

- o uznanie za niegodną dziedziczenia T. D. po Z. J. - przed Sądem Rejonowym w Wieliczce.

zeznania S. J. (1)

zeznanie M. J. (1)

985 v t. VI

991v t. VI

24.  Na skutek przebytego udaru mózgu Z. J. doznał trwałego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego ( (...)), co skutkowało trwałym uszkodzeniem funkcji poznawczych, choć okresowo mógł być w lepszej kondycji psychofizycznej. Z tego powodu nie mógł świadomie podjąć decyzji i złożyć oświadczenia woli w całym okresie czasu od chwili udaru aż do śmierci. Choroba nowotworowa Z. J. i zastosowane w związku z tym jego leczenie nie miały wpływu na jego funkcje poznawcze .

opinia biegłej psychiatry A. R. (1)

291-297, 373-374 t. II, 1201v-1204 t. VII, 1227-1232v t. VII

1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

T. D.

została uznana za winną tego, że w okresie od dnia 27 listopada 2015 roku do dnia 16 kwietnia 2016 roku w K. i S. woj. (...), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągniecia korzyści majątkowej, doprowadziła Z. J. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci całego majątku o wartości nie mniejszej niż 289 600 złotych, stanowiącego mienie znacznej wartości, poprzez wykorzystanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranych działań na szkodę S. J. (1) i M. J. (1), a w szczególności poprzez zawarcie w dniu 27 listopada 2015 roku umowy dożywocia aktem notarialnym repertorium A nr (...) dotyczącej lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ulicy (...) o wartości nie mniejszej niż 280 000 złotych, oraz poprzez zawarcie umowy darowizny w dniu 16 kwietnia 2016 roku samochodu osobowego marki S. (...) nr rej. (...) o wartości nie mniejszej niż 9600 złotych, czym wyczerpała znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

1.  W dniu 12 sierpnia 2015r. podczas drugiej konsultacji Z. J. w szpitalu im. J. D. w K. przez psychiatrę T. K. (1), na podstawie rozmowy ze Z. J., ustaliła ona, że świadomie nie godzi się na umieszczenie go Domu Pomocy Społecznej ( (...)).

Kompleksowa opinia biegłej psychiatry A. R. (2), w szczególności fragment na k. 1230 t. VII

291-297, 373-374 t. II, 1201v- (...) t. VII, 1227-1232v t. VII

2.  Po przebytym udarze mózgu w dniu 25 kwietnia 2015r. Z. J., na skutek zastosowanego wobec niego leczenia i rehabilitacji jego stan zdrowia uległ poprawie i w związku z tym był zdolny do świadomego podjęcia decyzji i składania w tym przedmiocie oświadczeń woli, w szczególności podczas aktów rozporządzania swoim majątkiem.

Kompleksowa opinia biegłej psychiatry A. R. (2), w szczególności fragment na k. 373 v t. II

291-297, 373-374 t. II, 1201v- (...) t. VII, 1227-1232v t. VII

3.  A. K. (1) dokonał od T. D. zakupu mieszkania przy ul. (...) w K. na własne potrzeby za cenę 150 000 zł.

Zeznanie K. S.

Zeznania B. K.

Wydruk korespondencji

136-137 t. I, 350v t. II

202-203 t. II, 351v-352 t. II

75-77 t. I

4.  S. J. (1) i M. J. (1) od kilku lat przed sporządzeniem testamentu nie utrzymywali z ojcem Z. J. jakichkolwiek kontaktów, tj. nie odwiedzali go, izolowali się od niego, nie interesowali nim, w tym, ze względu na jego stan zdrowia, nie zapewnili mu opieki. Postępowali wobec niego niezgodnie zasadami współżycia społecznego, tj. wykorzystując jego ciężki stan zdrowia bezprawnie przywłaszczyli sobie jego mienie kiedy przebywał w szpitalu, i w ten sposób pozbawili go niezbędnych środków do życia oraz prowadzenia właściwej rehabilitacji po przebytej chorobie. Zachowanie synów stało się podstawą ich wydziedziczenia (§ 3 testamentu, k.131-132 t. I), a te informacje notariusz M. S. (2) uzyskał od Z. J., i na tej podstawie zawarł je w treści testamentu.

Zeznanie S. J. (1)

Zeznanie M. J. (1)

981v-982 t. VI, 986 t. VI, 987 t.

992-992v t. VI

2.  OCena DOWOdów

2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1,2,3,4,5,6,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,21,22,23

Zeznanie S. J. (1), zeznanie M. J. (1)

Zeznania świadków są zbieżne ze sobą, i znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadka M. S.- co do utrzymywanych kontaktów ojca z synami, w zapisie rozmów telefonicznych pomiędzy ich ojcem a T. D. – co do treści tych rozmów, w dokumentacji medycznej- co do stwierdzonych chorób ich ojca i podjętego leczenia, w zeznaniach D. C. i R. G. - co do zwrócenia się przez ich o poradę do MOPS, w materiałach z prowadzonych postepowań – co ich przedmiotu i rezultatu, z treścią aktów notarialnych- co ich przedmiotu, z treścią umów rozporządzających majątkiem przez ich ojca, z zeznaniami M. W., A. B. i S. G. – co do ich przedmiotu.

9

Zeznania D. C. i R. G.

Są zgodne ze sobą, jak też zeznaniami S. J. (1) i M. J. (1) - co do faktu zgłoszenia się przez nich do MOPS i uzyskanych poradach, oraz skorzystaniem z nich

2, 3, 7, 14

Zeznania J. P., L. S., S. K., A. B., wyjaśnienia oskarżonej

Są zgodne ze sobą –co do faktu istnienia długoletniego konkubinatu Z. J. z T. D., które przekształciło się z małżeństwo, oraz co do faktu, że po wyjściu Z. J. ze szpitala mieszkał on aż do śmierci u T. D. na terenie (...), i T. D. zapewniała mu osobistą opiekę.

7

Zeznania T. B., B. S.-B., A. B., M. R., wyjaśnienia oskarżonej

są zgodne ze sobą - co do osobistej opieki, pielęgnacji i zajmowania się sprawami dot. leczenia Z. J. przez T. D., oraz składanych przez te osoby wizyt u Z. J. w związku z jego leczeniem domowym, rehabilitacją i sprawami administracyjnymi.

13,15,19

Zeznania M. S., M, K., wyjaśnienia oskarżonej, akty notarialne

Są zgodne ze sobą - co do faktu sporządzenia aktów notarialnych o określonej w nich treści, zainicjowania kontaktu przez T. D.

14

Zeznania A. P., D. M., T. B.

Są zgodne ze sobą –co do faktu uzyskania zaświadczenia lekarskiego potrzebnego do zawarcia związku małżeńskiego Z. J. Z Terasą D.

21

Zeznania A. K., K. S., M. G., B. K., akt notarialny

Są zgodne ze sobą – co do faktu zawarcia umowy sprzedaży mieszkania przez T. D. z A. K. (1), faktem wynajmowaniem go, i po tej sprzedaży dalszym szukaniem nabywcy na to mieszkanie.

17

Zeznania M. W., A. B.

Są zgodne ze sobą co faktu odstąpienia praw do działki rekreacyjnej przez Z. J. na rzecz A. B. (2).

6

Zeznania T. K.

Co faktu dwukrotnego udzielania konsultacji psychiatrycznej podczas pobytu Z. J. w szpitalu ul. (...) w K., albowiem ma to odzwierciedlenie w dokumentacji medycznej.

11

Zeznania Ł. Ż., M. J.

Są zgodne ze sobą oraz z zeznaniami S. J. i M. J. – co do faktu zgłoszonego przez T. D. zawiadomienia odnośnie zadysponowania mieniem Z. J. przez synów w czasie jego pobytu w szpitalu, oraz prowadzonych w związku z tym czynności procesowych.

24

Dokumentacja z leczenia Z. J., opinie wydane na potrzeby postępowania o ubezwłasnowolnienie, opinia biegłej A. R.

Dokumentacja z całego procesu leczenia Z. J. nie budzi wątpliwości ani co do jej treści, ani kompetencji osób ją sporządzających. Na podstawie tej dokumentacji opiniowała biegła lekarz psychiatra A. R.. Opinia biegłej A. R. jest przekonująca, jasna pełna i nie budząca zastrzeżeń. Biegła opiniowała w trakcie postępowania przygotowawczego, i wnioski tam przedstawione - po zapoznaniu się z dalszą dokumentacją z leczenia Z. J., tj. z jego leczenia onkologicznego - w pełni podtrzymała na rozprawie podczas opiniowania uzupełniającego. Z powodu kompletności tej opinii, Sąd oddalił wniosek dowodowy obrońcy oskarżonej o dopuszczenie dowodu z opinii zespołu biegłych lekarzy o specjalności: neurolog, onkolog, oraz psychiatra inny niż A. R. (2), oraz psycholog (k. 1234 t. VII).

2.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.  z pkt 1.2

Zeznania T. K. (1) w części, w której podała o tym, że podczas drugiej konsultacji Z. J. w szpitalu im. J. D. uznała, że świadomie nie godzi się na pobyt w zakładzie opiekuńczym ( (...))

Sąd nie uznał tej części zeznań świadka za wiarygodną, albowiem w dokumentacji z leczenia Z. J. z okresu jego pobytu w szpitalu im. J. D. w K., znajdują się dwa wpisy lekarza psychiatry T. K. (1), jeden z dnia 1 lipca 2015r., a drugi z dnia 12 sierpnia 2015r. O ile zapis z pierwszej konsultacji jest pełny, i zawiera kategoryczne stwierdzenie świadka, że Z. J. nie może świadomie wyrazić zgody na umieszczenie go w ZOL-u, o tyle zapis z drugiej konsultacji nie jest pełny, w szczególności nie zawiera stwierdzenia o przeprowadzonej rozmowie ze Z. J. i przytoczenia jego wypowiedzi, tylko ogranicza się do informacji świadka uzyskanych od T. D. (wówczas konkubiny Z. J.). W związku z powyższym Sąd uznał za wiarygodne to, że miała miejsce druga konsultacja psychiatryczna Z. J., dokonana przez lekarza psychiatrę T. K. (1), ale podczas tej drugiej konsultacji T. K. (1) nie stwierdziła, że stan Z. J. na tyle poprawił się od ostatniej konsultacji, że mógł on już świadomie wyrazić swoją wolę co do tego czy godzi się na pobyt w (...), i świadomie stwierdził, że takiej zgody nie wyraża. Świadek T. K. (1) po raz pierwszy na temat konsultowania Z. J. zeznawała przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie w dniu 24 lipca 2027r. ( k. 314 t. II), i wówczas podała, ze konsultacja miała miejsce jeden raz, i podczas tej konsultacji ustaliła, że Z. J. świadomie nie wyraża zgody na pobyt w Zakładzie (...). Po przedłożeniu jej dokumentacji szpitalnej nie potrafiła tego wyjaśnić, inaczej niż tym, że gdyby pacjent nie mógł świadomie wyrazić takiej zgody, to pracownik socjalny musiały wystąpić o taką zgodę do Sądu. Następnie świadek była przesłuchiwana w postępowaniu przygotowawczym w dniu 20 listopada 2018r. (k. 886 t. V) i wówczas zeznała o dwóch konsultacjach Z. J. w szpitalu im. J. D., wtedy też była jej okazana dokumentacja z leczenia pacjenta. Świadek zeznała o tym jak wyglądała ta druga konsultacja, i co mówił Z. J., co jednak nie ma odzwierciedlenia w zapisie z dokumentacji. Poza tym, świadek zeznała o kolejnej sytuacji z udziałem Z. J., tj. wizycie ambulatoryjnej w szpitalu, gdzie świadek pracuje, tj. w szpitalu psychiatrycznym im. J. B. w K. w dniu 24 października 2016r., kiedy był w towarzyskie T. D. (już wtedy żony) i stwierdziła, że wówczas nawiązała z nim bardzo dobry kontakt, że nastąpiła duża poprawa stanu jego zdrowia. Podczas gdy kilka dni wcześniej (18 października 2016r.) miało miejsce wysłuchanie Z. J. przez Sąd w sprawie z wniosku o jego ubezwłasnowolnienie, i obecny przy tym biegły psychiatra i psycholog wyrazili odmienny pogląd co możliwości nawiązania kontaktu z nim.

2.  z pkt 1.2

Zeznanie: M. S. (2), M. K.,A. B. (1), B. B., T. B. (1), D. M. (1), A. P. (1), S. K. (1), L. S. (1), J. P. (1), Ł. Ż. (1), M. J. (2), H. S., S. G. (1), G. G. (2), A. M.

Sąd odmówił wiary w tę część zeznań świadków, w której świadkowie twierdzili, że podczas bezpośredniej styczności ze Z. J. nawiązali z nim logiczny kontakt jak z osobą zdrową.

Zeznania w tej części są bowiem sprzeczne z opinią biegłej psychiatry A. R. (2), tj. jej twierdzeniem, że u Z. J. po udarze mózgu w dniu 25 kwietnia 2015r. wystąpił zespół psychoorganiczny w nasileniu otępiennym, i mimo podjętego leczenia nie uzyskano u niego poprawy funkcji poznawczych.

Świadkowie mogli celowo zeznać nieprawdę w tym zakresie z jakichś sobie znanych powodów, np. sympatii do oskarżonej, czy ochrony własnego interesu, ale też mogło się tak zdarzyć, że Z. J. podczas kontaktu z tymi świadkami miał okresową poprawę kondycji psychofizycznej.

Tym niemniej jednak, nawet przy takim założeniu, które poczyniła biegła A. R. (2), to jednak kategorycznie stwierdziła ona, że i tak w związku z doznaniem trwałego uszkodzenia (...) Z. J. nie był sprawny intelektualnie. Opinia biegłej koresponduje z treścią protokołu wysłuchania Z. J. z dnia 18 października 2016 przez Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział XI Cywilny-Rodzinny w sprawie o ubezwłasnowolnienie – k. 841-842 (odpis 843) t. V i treścią sporządzonych w tamtej sprawie opinii: psychiatrycznej i psychologicznej przez biegłe uczestniczące w tej czynności - 845-853 t. V.

Lekarz T. B. (1) zeznał (k. 264 t. II w zw. z k. 1005 t. VI), że „cały wywiad odnośnie pielęgnacji pacjenta” uzyskał od T. D., oraz, że „Pani T. D. opisywała zmiany w jego zachowaniu, przyczyny wizyt, objawy chorobowe”. T. B. (1) niespójnie i niekonsekwentnie zeznał na temat tego na czyją prośbę (Z. J. czy T. D., i w końcu zasłonił się niepamięcią co do tego czy Z. J. powiedział mu, że zamierza się pobrać z T. D., k- 264 t. II w zw. z k. 1005 t. VI) wydał zaświadczenie na potrzeby zawarcia małżeństwa. Podał, że Z. J. odpowiadał na proste pytania niepełnymi zdaniami, które uzupełniała T. D.. Zeznając w postępowaniu przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie o sygn. IC 512/17/K świadek podał, że wystawił też zaświadczenia „na prośbę rodziny” o aktualnym stanie zdrowia Z. J. do notariusza (k. 317 t. II), do czego nie potrafił się odnieść podczas przesłuchania przed tut. Sądem (k. 1005v t. VI).

Podkreślenia wymaga fakt, że w tym czasie- tj. po opuszczeniu szpitala i zamieszkania u T. D., kontakt ze Z. J. miała pracownik socjalny M. R. (1), która podała, że nie udało jej się nawiązać z nim kantaku słownego, a jedynie reagował na jej pytania ruchem głowy, a co istotne, ta wizyta miała miejsce w dniu 12 maja 2016r., a zatem po takich zdarzeniach z udziałem Z. J. jak: 27 listopad 2015r. (zawarcie umowy dożywocia), 5 kwietnia 2016r. (zawarcie związku małżeńskiego) 12 kwietnia 2016r. (sporządzenie testamentu), 16 kwietnia 2016r. (umowa darowizny samochodu). Zeznania świadka M. R. (1) są szczególnie ważne, gdyż nie była w żaden sposób powiązana ze stronami tego postępowania. Nie miała ona zatem żadnego interesu w tym aby zeznawać w tym postępowaniu w określonym kierunku, tj. korzystnym np. z punku widzenia własnych interesów.

Taki interes mieli zaś zeznający jako świadkowie notariusze, którzy sporządzili akty notarialne oraz czy lekarz T. B. (1), który wystawiał zaświadczenie o stanie zdrowia Z. J., a które stało się podstawą udzielenia ślubu przez pracownika USC w S..

O tym, że M. R. (1) zeznała w sposób obiektywny, a przez to zgodny z prawdą, świadczy także to, że „ nie trzymała” z żadną ze stron postępowania, gdyż bardzo np. pozytywnie wyraziła się o opiece Terasy D. nad Z. J. i warunkach w jakich on przebywał. Oznacza to zatem, że treść złożonych przez nią zeznań nie miała na celu zdyskredytowanie osoby oskarżonej.

3.  z pkt 1.2

Zeznanie A. K. (1)

Treść zeznania tego świadka odnosząca się do tego, że pomiędzy nim a T. D. doszło do rzeczywistej, a nie jedynie fikcyjnej umowy sprzedaży nie zasłużyła na wiarę wobec takich okoliczności jak znacząco zaniżona kwota zakupu mieszkania (150 000 zł) w stosunku do oferowanej przez T. D. potencjalnym nabywcom, w tym K. S. (1) (po negocjacjach 280 000 zł). Kwota 150 000zł nie była cena realną – rynkową, a miała na celu jedynie uiszczenie niższych opłat od tej transakcji. To T. D. uczestniczyła wraz z pośrednikiem nieruchomości z biurze, w którym była oferta sprzedaży podczas pokazywania mieszkania K. S. (1), to z nią negocjowana była cena, osoba A. K. (1) nie pojawiła się na żadnym etapie rozmów z K. S. (1). Fakt, że do sprzedaży mieszkania A. K. (1) doszło zaledwie w kilka dni po śmierci Z. J., zdaniem Sądu świadczy o pospiechu T. D. aby dokonać zmiany właściciela mieszkania. Faktyczna- rzeczywista sprzedaż wymagała bowiem dłuższego czasu.

2.  z pkt 1.2

Opinia biegłych psychiatry i psychologa sporządzona do sprawy o sygn. akt I Ns 246/17 Opinia biegłych psychiatry i psychologa sporządzona do sprawy o sygn. akt I Ns 246/17

W ocenie Sądu ta opinia nie była konkurencyjna do opinii biegłej A. R. (2), gdyż przedmiotem opiniowania biegłych na potrzeby sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Wieliczce Wydz. I Cywilny o sygn. akt I Ns 246/17 było ustalenie : „ czy z uwagi na stan zdrowia i sytuację osobistą Z. J. w dacie sporządzenia testamentu, tj. 12 kwietnia 2016r. był zdolny do świadomego i swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli?”, i biegli odpowiadając na to pytanie analizowali materiał dowodowy w tamtej sprawie- nie tylko w postaci dokumentacji z jego leczenia, ale także z osobowych źródeł dowodowych, co po uzupełnieniu o nagrania z rozmów Z. J. z T. D. sprzed jego choroby, co doprowadziło ich do uznania, że w dacie sporządzenia testamentu był on zdolny do świadomego i swobodnego powzięcia decyzji woli i jej wyrażenia.

Analiza treści tej opinii prowadzi do wniosku, że przedmiotem opiniowania przez biegłych była ocena relacji testatora (Z. J.) ze stronami tamtego postępowania, tj. T. D. i jego synami, i ta ocena doprowadziła biegłych do wniosku, że wszystkie następujące po sobie wydarzenia po udarze, takie jak rehabilitacja w warunkach domowych, zawarta umowa dożywocia, zawarcie związku małżeńskiego, treść sporządzonego testamentu - są spójne i możliwe do wyjaśniania w sposób racjonalny.

Jak wynika z treści opinii na k. 954 i k. 956 t. VI, biegli stan zdrowia Z. J., stwierdzony przez biegłą psychiatrę i psychologa w opiniach sporządzanych na potrzeby prowadzonego postępowania o jego ubezwłasnowolnienie, ocenili jako pogorszony w stosunku do poprzednio istniejącego po udarze, co oparli na zeznaniach świadków (lekarza rodzinnego, rehabilitanta, notariuszy, pracowników USC w S., funkcjonariuszy policji przeprowadzający czynności ze Z. J.) i ten pogorszony stan wytłumaczyli postępująca u niego w tym czasie chorobą nowotworową. Z kolei, gdyż zostali zapytani na czym polega związek choroby nowotworowej ze stanem świadomości do podejmowania decyzji, biegli w wydanej opinii uzupełniającej, w zasadzie powtórzyli daty, w których dokonane zostały poszczególne badania diagnostyczne, na podstawie których ostatecznie zdiagnozowano u Z. J. nowotwór i wdrożono leczenie, i stwierdzili, że w dacie sporządzenia testamentu (12.04.2016r) Z. J. wiedział już o istnieniu tej potencjalnie śmiertelnej chorobie, co mogło mieć znaczenie dla wyrażonej przez niego woli. Pytanie do biegłych o związek choroby nowotworowej z istnieniem lub nieistnieniem świadomości podejmowanych decyzji nie zostało wyjaśnione, i tym samym biegli nie udzielili odpowiedzi w tym zakresie.

Na to pytanie udzieliła zaś odpowiedzi biegła A. R. (2), stwierdzając, że choroba nowotworowa nie miała wpływu na funkcje poznawcze Z. J., wyjaśniając swoje stanowisko w tym zakresie.

W tym kontekście, opinia wydana przez biegłą psychiatrę A. R. (2) jest opinią odnoszącą się wyłącznie do oceny dokumentacji medycznej i opinii wydanych przez specjalistów z zakresu psychologii i psychiatrii, nie zaś oceną zeznań świadków.

Na podkreślenie zasługuje bowiem fakt, że z punku widzenia rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej oskarżonej, lub braku takiej odpowiedzialności istotne jest wyłącznie ustalenie czy Z. J. był zdolny do należytego podejmowania przedsiębranych działań po dacie przebytego udaru, czy też nie, a jeśli nie był zdolny, to czy oskarżona ten stan wykorzystała w określonym celu, nie zaś to czy przedsiębrane działania były racjonalne- jak to ocenili biegli w kontekście całości materiału dowodowego, w tym również w aspekcie dotyczącym opieki T. D. na chorym Z. J., która była rzetelna, i którą bądź wykonywała bądź osobiście, bądź ją organizowała.

4  z pkt 1.2

Zeznania M. S. (2), J. P. (1), S. K. (1)

Zeznania świadków w tym zakresie nie są zgodne z zeznaniami S. J. (1), M. J. (1), M. S. (1), który podał o kontaktach synów ze Z. J.. Należy pamiętać, że świadkowie J. P. (1) i S. K. (1) to znajome T. D., a ta ostatnia sama rozgłaszała informacje, że synowie Z. J. się z nim nie kontaktowali, tylko byli zainteresowani przejęciem jego majątku, a jednocześnie utrudniała im z nimi kontakt, kiedy Z. J. był już całkowicie od niej zależny i pozostawał pod jej opieką, zabierając go ze szpitala bez poinformowania o tym ani personelu szpitala, ani synów i podając im adresu, pod jakim przebywa ich ojciec, co spowodowało, że pierwsze postępowanie o jego ubezwłasnowolnienie zostało umorzone, bo wnioskodawcy nie byli w stanie podać miejsca pobytu ojca.

1,2 i 4 z pkt 1.2

Wyjaśnienia oskarżonej

Sąd nie dał wiary w tę część wyjaśnień oskarżonej, tj, że Z. J. dokonywał świadomie rozporządzenia swoim majątkiem i świadomie dokonał wydziedziczenia synów (k. 1106-1107 t. VI), albowiem przeczy temu kompleksowa opinia biegłej psychiatry A. R. (2), oraz fakt sfałszowania podpisu Z. J. na umowie darowizny samochodu. Wyjaśnienia oskarżonej w powyższym zakresie są w sprzeczności także z zeznaniami synów Z. J., którzy zeznali o bardzo słabym kontakcie logiczno - werbalnym z ojcem po przebytym przez niego udarze, tj. podczas odwiedzania go w szpitalu, oraz kiedy S. J. (1) uczestniczył w czynnościach biegłych psychiatry i psychologa na polecenie Sądu w związku z prowadzonym postępowaniem o ubezwłasnowolnienie Z. J..

3.  PoDSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

x

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

1

T. D.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Przestępstwo opisane w art. 286 § 1 kk, polega m.in. na doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonego w celu osiągniecia korzyścią majątkowej przez sprawce, który wykorzystuje do tego celu stan pokrzywdzonego, polegający na jego niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania.

Pierwotną osobą pokrzywdzoną, tj. tą, która rozporządziła swoim majątkiem był Z. J., jednakże na skutek jego śmierci, w jego prawa weszli jego synowi, tj. osoby ustawowo dziedziczące po nim.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził zarzut aktu oskarżenia, tj. to, że od 27 listopada 2015r. tj. od pierwszej czynności rozporządzającej mieniem przez Z. J. (umowa dożywocia mieszkania położonego w K., przy ul. (...)) do 16 kwietnia 2016r. (darowizna samochodu marki S. (...)) Z. J. niekorzystnie, tj. na szkodę swoich synów S. i M. rozporządził swym całym majątkiem, tj. wyzbył się go, pozbawiając synów nawet zachowka, poprzez ich wydziedziczenie.

Wszystkich tych czynności rozporządzających Z. J. dokonał po przebytym udarze mózgu, a więc w czasie, kiedy doznał trwałego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego ( (...)), co skutkowało trwałym uszkodzeniem jego funkcji poznawczych, i co oznacza, że z tego powodu nie mógł świadomie podjąć decyzji i złożyć oświadczenia woli w całym okresie czasu od chwili udaru aż do śmierci.

Skuteczne odizolowanie Z. J. od jego synów, dokonane przez T. D., która najpierw bez porozumienia z nimi, a nawet bez wiedzy lekarza, zabrała Z. J. ze szpitala do siebie do domu, którego adres nie był synom Z. J. wiadomy, a następnie uniemożliwienie im dostępu do ojca (S. J. (1) tylko z uwagi na status procesowy wnioskodawcy w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie Z. J., miał możliwość raz jedyny zobaczyć ojca po opuszczeniu szpitala), świadczą o zamiarze przejęcia całkowitej kontroli nad Z. J., uzależnienia go od siebie, po to aby następnie pokierować jego postępowaniem w celu przejęcia jego majątku.

W tym celu oskarżona umawiała wizyty z notariuszem. Gdy dowiedziała się o działaniach synów Z. J. dot. zwrócenia się przez nich o pomoc do MOPS-u, sprzeciwiała się tym działaniom. Gdy powzięła wiedzę o tym, że synowie Z. J. weszli w posiadanie rzeczy ich ojca (samochód, laptop, i inne) dokonała zawiadomienia na Policji o dokonanej kradzieży.

(...) Z. J. nie mając fizycznego kontaktu ze swoim ojcem, nie mieli wiedzy o dokonanych przez niego rozporządzeniach. Nie wyniknęło to zaś z tego, że nie chcieli utrzymywać z nim kontaktu, że nie interesowali się jego stanem zdrowia, podjętym leczeniem, czy rehabilitacją, że nie chcieli mu pomóc w sytuacji, w jakiej się znalazł po doznanym udarze mózgu. Wręcz przeciwnie; S. J. (1) i M. J. (1) gdy tylko dowiedzieli się o chorobie ich ojca, to interesowali się stanem jego zdrowia, odwiedzali go w szpitalu, zasięgali porady w MOPS-ie, pytając o dostępne możliwości zapewniania ojcu opieki po opuszczeniu przez niego szpitala. Wniosek złożony do Sądu o ubezwłasnowolnienie ich ojca, złożyli na skutek uzyskanej porady prawnej z MOPS-u, a brak możliwości wskazania adresu pobytu ojca (bo nie był im on znany), spowodował, że postepowanie to zostało umorzone, jako nie mogące otrzymać dalszego biegu.

Już na etapie przebywania Z. J. w szpitalu i. J. D. w K. miała miejsce sytuacja, kiedy to za skutek działania MOPS-u, podjętego w związku z inicjatywą synów, Z. J. był konsultowany psychiatrycznie, celem ustalenia czy może samodzielnie podjąć decyzję o umieszczeniu go w (...)ie, a potem w ZOL-u.

W lipcu 2015 r. (trzy miesiące po udarze) nie mógł on podjąć takiej decyzji, co stwierdziła psychiatra T. K. (1). Natomiast miesiąc później, stwierdziła, że pacjent świadomie nie wyraża zgody na umieszczenie go w takiej placówce. O ile za pierwszym razem stanowisko to uzasadniła brakiem nawiązania kontaktu z pacjentem, o tyle za drugim razem oparła je na wywiadzie uzyskanym od T. D., która zapewniała ją o chęci i możliwości zapewnienia Z. J. całodobowej opieki w domu. Już wówczas zatem T. D. odsuwała synów od Z. J., przedstawiając swoją osobę, jako jedyną bliską dla Z. J..

Dalszy ciąg zdarzeń po zabraniu Z. J. ze szpitala przez T. D., świadczy o przemyślanej strategii postępowania. Najpierw (27 listopada 2015r., czyli dwa miesiące po wyjściu ze szpitala), kiedy Z. J. jeszcze nie był w stanie samodzielnie złożyć podpisu (doszło do odciśnięcia tuszowego palca na akcie notarialnym), T. D. uzyskała własność mieszkania należącego do Z. J., które otrzymał on od swojej matki, zmarłej dwa miesiące przed jego udarem. Pierwotnie Z. J. zachował w nim służebność dożywotniego mieszkania, ale i to zostało zmienione w dniu 5 listopada 2016r. – na dwa miesiące przed śmiercią Z. J., a już po wysłuchaniu go (18 października 2016r. ) przez Sąd w sprawie o ubezwłasnowolnienie.

W między czasie, tj. w kwietniu 2016r. T. D. doprowadziła do uzyskania od lekarza rodzinnego T. B. (1) zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego, że Z. J. z uwagi na stan chorobowy może świadomie podejmować akty woli. T. B. (1) zeznał na ten temat, że w zasadzie to rozmawiał odnośnie tego zaświadczenia, ale także i innych spraw związanych z leczeniem i pielęgnacją Z. J. wyłącznie z T. D., a pacjenta tylko pytał jak się czuje i co i gdzie go boli. W kontekście tego Sąd uznał za niewiarygodne to, aby Z. J. sam poprosił lekarza o takie zaświadczenie, mówiąc mu, że zamierza zawrzeć związek małżeński. Z kolei pracownice USC w S., mimo, że deklarowały, iż w ich odczuciu Z. J. wykazywał pełną świadomość woli zawarcia związku małżeńskiego, w ocenie Sądu wcale nie poświęciły temu uwagi, skoro dysponowały wydanym zaświadczeniem lekarskim, w którym brak było przeciwskazań.

Trzeba w tym miejscu jednoznacznie stwierdzić, że Sąd ustalając, że Z. J. w całym czasie po udarze nie był zdolny do należytego pojmowania przedsiębranego działania – oparł się na wnioskach biegłej z zakresu psychiatrii A. R. (2), albowiem ustalenie tego faktu wymagało wiadomości specjalnych, którymi Sąd nie dysponuje, i nie mógł opierać się w tym zakresie na zeznaniach świadków, którzy opisywali jaki był stan psychiczny Z. J. w poszczególnych okresach czasu po udarze, albowiem osoby te te są kompetentne do dokonywania takiej oceny.

Sąd ocenił zeznania świadków za wiarygodne w odniesieniu do opisywanych przez nich faktów, w których brali udział i mieli okazję zaobserwować zachowanie Z. J., ale odmówił wiary w dokonaną przez nich ocenę jego możliwości intelektualnych. Okoliczność, że stan Z. J. po przebytym udarze stopniowo polepszał się, a ten temat głównie zeznawali świadkowie, tj., że w pewnym momencie rehabilitacji zaczął mówić, i w ograniczonym zakresie orientował się co do swojej osoby i miejsca, nie stoi w sprzeczności z wnioskami opinii biegłej A. R. (2). Na tę kwestię biegła zwróciła bowiem uwagę w swojej opinii, stwierdzając, że nie można wykluczyć, iż Z. J. okresowo był w lepszej kondycji psychofizycznej – k. 373v t. II).

Mając na uwadze treść kompleksowej opinii biegłej A. R. (2) i łącząc ją z zachowaniem T. D., która izolowała Z. J. od jego synów, a jednocześnie przy różnych okazjach udzielała informacji o tym, że synowie nie interesują się losem ojca - Sąd doszedł do przekonania, że po pierwsze Z. J. miał wyłączoną możliwość świadomego podejmowania decyzji w okresie po przebytym udarze w całym okresie aż do śmierci, a T. D. z pełną premedytacją i konsekwencją wykorzystała ten stan.

Tym samym zatem swoim zachowaniem zrealizowała znamiona przestępstwa oszustwa, w sposób opisany w zarzucie aktu oskarżenia. Wysokość szkody przekroczyła 200 000 zł., albowiem wartość mieszkania została ustalona na kwotę 280 000 zł., która to kwotę zaakceptowała T. D., kiedy K. S. (1) ją zaproponowała. Z Kolei wartość samochodu w kwocie 9 600 zł. wyniknęła z przyjęcia tej wartości w dokumencie umowy darowizny pomiędzy Z. J. a T. D., a podstawie tego dokumentu T. D. sprzedała samochód S. G. (1).

W związku z powyższym, należało przyjąć, że T. D. swoim zachowaniem dopuściła się przestępstwa oszustwa mienia znacznej wartości, opisanego w art. 294 § 1 kk, a całość jej zachowania, jako, że było ono rozciągnięte w czasie należało ocenić jako czyn ciągły, opisany w art. 12 § 1 kk (z góry powzięty zamiar i krótkie odstępy czasu).

☐

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

xxxxxxxxxxxxxxxx

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

xxxxxxxxxxxxxxxxxx

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

☐

3.4. Umorzenie postępowania

xxxxxxxxxxxxxxxx

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

☐

3.5. Uniewinnienie

xxxxxxxxxxxxxxxx

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

4.  KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

T. D.

1

1

Przy wymiarze kary 1 roku pozbawienia wolności, Sąd miał na uwadze takie okoliczności jak, to, że podstawą wymiaru kary był art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 kk, przewidujący karę pozbawienia wolności od 1 roku do 10 lat, a oskarżona nie była uprzednio karana (k. 909 t. V). Sąd uznał, że wymiar kary w najniższym ustawowo wymiarze jest odpowiedni, zważywszy na stopień winy oskarżonej i stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez nią przestępstwa, które zostały ocenione przez Sąd jako na poziomie średnim.

Za powyższym z jednej strony przemówiło to, że oskarżona swoim zachowaniem wyrządziła szkodę w majątku majątku synów Z. J. na wysoką kwotę, tj. w łącznej kwocie 289 600,00 zł., i że w kwocie tej zawiera się cały majątek Z. J., który podlegałby wejściu do spadku po nim, a z drugiej strony to, że T. D. nie była dla Z. J. osobą obcą.

Mianowicie, oskarżona nie pojawiła się w życiu Z. J. dopiero po tym jak przebył on udar mózgu, tj. jako np. osoba wynajęta do opieki nad nim, lecz była ona dla niego osobą bliską od dłuższego okresu czasu- jako jego konkubina, i warunki jakie mu stworzyła po opuszczeniu przez niego leczenia szpitalnego były bardzo dobre.

Ta okoliczność naturalnie nie może być usprawiedliwieniem dla zachowania oskarżonej, i wyłączać jej odpowiedzialność karną, ale powoduje, że stopień jej zawinienia i stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez nią przestępstwa uległy zmniejszeniu.

Mając zatem na uwadze średni stopień zawinienia i społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżoną przestępstwa, Sąd uznał, że wystarczający będzie wymiar kary w najniższym ustawowo rozmiarze, zwłaszcza, że umożliwi on zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania tej kary.

Z kolei dolegliwość kary będzie odczuwalna dla oskarżonej poprzez obowiązek zapłaty grzywny. Kara ta została wymierzona obok kary pozbawienia wolności, w związku z brzmieniem art. 33 § 2 kk (przestępstwo popełnione w celu osiągniecia korzyści majątkowej). Ilość stawek dziennych grzywny Sąd dostosował do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego jej czynu – czyli średniego, stąd też liczba stawek mieści się w tym średnim przedziale (grzywnę wymierza się od 10 stawek do 540). Wysokość jednej stawki dziennej Sąd określił na kwotę 100 złotych, mając na uwadze możliwości majątkowe oskarżonej, tj. jej dochód z tytułu emerytury i fakt, że nie posiada nikogo na utrzymaniu- k. 904 t. V (stawkę dzienną określa się od 10 zł do 2000 zł) .

5.  Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

T. D.

2

1

Wykonanie wymierzonej oskarżonej kary pozbawienia wolności, Sąd postanowił warunkowo zawiesić na okres próby 3 lat, z obowiązkiem informowania Sądu o przebiegu okresu próby. Wobec oskarżonej zachodziły przesłanki z art. 69 § 1 i 2 kk, pozwalające na skorzystanie z tej instytucji. Jednocześnie Sąd uznał, że dla sprawdzenia przyszłego zachowania oskarżonej konieczny jest maksymalny okres próby. Sąd nałożył na oskarżoną obowiązek informowania Sądu o przebiegu okresu próby, albowiem nałożenie któregoś z obowiązków opisanych w art. 72 § 1 kk jest obowiązkowe, a ten obowiązek jest najwłaściwszy z uwagi na sytuację osobistą oskarżonej i rodzaj przypisanego jej przestępstwa.

T. D.

3

1

Nałożenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych wyniknęło z faktu, że na skutek zachowania oskarżonej, pokrzywdzeni S. J. (1) i M. J. (1) – jako ustawowi spadkobiercy po Z. J. ponieśli szkodę materialną, tj. każdy z nich w kwocie po 144 800,00 zł. Na sumę tych dwóch kwot, tj. na kwotę łączną 289 600, 00 zł. złożyła się wartość mieszkania (280 000,00 zł.) i samochodu ( 9 600,00 zł.).

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosowa ł określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

4

Oskarżona nie podała swoich składników majątkowych (k. 904 t. V). Podała wysokość otrzymywanej emerytury – 2000,00 zł. Zważywszy na powyższe i fakt, że nie posiada nikogo na utrzymaniu, Sąd zasądził od niej na rzecz Skarbu Państwa całość kosztów sądowych, zgodnie z brzmieniem art. 627 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych.

1Podpis

Sędzia SO Izabella Pękala